Επιμέτρηση πλακιδίων και φυσικής πέτρας

Μια επιμέτρηση πλακιδίων χωρίζεται σε μερικούς τύπους ποσοτήτων. Τα κύρια πλακίδια δαπέδου και τοίχου μετρώνται σε εμβαδόν, σε τετραγωνικά πόδια ή τετραγωνικά μέτρα. Τα περιθώρια ακμών, όπως μπουλνόζ, στενά (pencil), τεταρτοκυκλικά, σοβατεπί κοίλης διατομής και μεταλλικά προφίλ ακμών, μετρώνται σε γραμμικά πόδια ή μέτρα, όπως και οι αρμοί διαστολής. Τα γωνιακά τεμάχια, οι σαπουνοθήκες, οι εσοχές ως μονάδες και τα διακοσμητικά στοιχεία μετρώνται κατά τεμάχιο. Η κόλλα (thinset) προκύπτει σε σακιά, ο αρμόστοκος από το μέγεθος του πλακιδίου και τις διαστάσεις του αρμού, και η στεγανωτική ή αποσυνδετική μεμβράνη από την υγρή επιφάνεια.

Το εμβαδόν της κύριας επιφάνειας είναι ο κορμός, και όλα τα υπόλοιπα προκύπτουν από αυτό: τα περιθώρια από την εκτεθειμένη περίμετρο, η κόλλα και ο αρμόστοκος από το εμβαδόν, η μεμβράνη από τις υγρές επιφάνειες. Η ποσότητα παραγγελίας ισούται με το καθαρό μετρημένο εμβαδόν πολλαπλασιασμένο επί ένα συν τον συντελεστή φύρας. Μια προσφορά και μια πιστοποίηση προόδου τιμολογούν το καθαρό εμβαδόν, ενώ μόνο η παραγγελία προμήθειας φέρει την ποσότητα προσαυξημένη με φύρα, οπότε τα δύο διατηρούνται χωριστά ανάλογα με τον σκοπό.

Το πλακίδιο δαπέδου χαράσσεται μέχρι την εσωτερική τελειωμένη όψη του τοίχου, το αποτύπωμα του χώρου, ποτέ μέχρι έναν άξονα ή μια γραμμή ορθοστάτη. Το RICS NRM2 ενότητα 28 μετρά τις επενδύσεις δαπέδου, τοίχου και οροφής καθαρές, σε επαφή με τη βάση. Στις πόρτες το δάπεδο είναι συνεχές, οπότε εξ ορισμού το πλακίδιο γεφυρώνει ευθεία από παραστάδα σε παραστάδα και το κατώφλι αλλαγής υλικού είναι ξεχωριστό είδος. Όπου η πλακόστρωση τελειώνει σε ένα κατώφλι ή σε αλλαγή δαπέδου, σταματά αντ' αυτού στο άνοιγμα της πόρτας.

Το πλακίδιο τοίχου χαράσσεται σε κάθε όψη από τελειωμένη όψη σε τελειωμένη όψη. Η καθοριστική επιλογή είναι η κατακόρυφη έκταση, την οποία μια κάτοψη δεν μπορεί να αποκαλύψει, επειδή είναι απόφαση προδιαγραφής. Οι υγροί τοίχοι γύρω από μπανιέρα ή ντους τυπικά φτάνουν σε πλήρες ύψος μέχρι την οροφή ή μέχρι ένα καθορισμένο ύψος στεγάνωσης, μια επένδυση μπανιέρας συνήθως φτάνει περίπου τα 60 ίντσες, και μια ζώνη πλάτης πάγκου εκτείνεται περίπου 4 έως 18 ίντσες πάνω από τον πάγκο. Ο κανόνας ύψους πρέπει να ορίζεται ανά τοίχο και όχι να θεωρείται ότι είναι από δάπεδο έως οροφή. Το RICS NRM2 ενότητα 28 μετρά τις επενδύσεις τοίχου καθαρές μέχρι την τελειωμένη όψη, με αναφορά του ύψους.

Οι εσοχές ντους, τα στηθαία (curbs), τα παγκάκια, οι περιθωρίσεις παραθύρων και οι παραστάδες είναι τρισδιάστατες επιφάνειες που μια επίπεδη κάτοψη κρύβει, και αποτελούν την πιο συχνά παραλειπόμενη ποσότητα στις επιμετρήσεις υγρών χώρων. Πρέπει να αναπτυχθούν και να προστεθούν: μια εσοχή προσθέτει την πλάτη της, τις δύο πλευρές, την πάνω και την κάτω επιφάνεια και το πέρβαζι, ενώ ένα στηθαίο προσθέτει την πάνω επιφάνειά του και τις δύο όψεις. Κανένα πρότυπο δεν ποσοτικοποιεί αυτές τις όψεις, αλλά η προσθήκη τους αποτελεί καθιερωμένη πρακτική, επειδή η προβολή της κάτοψης από μόνη της υποεκτιμά τις εργασίες ντους.

Υπάρχουν δύο διακριτά ερωτήματα αφαίρεσης. Το πρώτο είναι τα σταθερά εμπόδια. Το πλακίδιο δεν περνά κάτω από μπανιέρα, βάση ντους ή εντοιχισμένο ντουλάπι ή έπιπλο μπάνιου, οπότε αυτά τα αποτυπώματα αφαιρούνται από το εμβαδόν δαπέδου, με το πλακίδιο να σταματά στο σοβατεπί βάσης. Οι διεισδύσεις κάτω του ενός τετραγωνικού ποδιού, όπως η φλάντζα λεκάνης ή ένα σιφόνι δαπέδου, δεν αφαιρούνται, επειδή η φύρα από τα κοψίματα γύρω τους τις απορροφά, ενώ το αποτύπωμα μιας μετακινούμενης συσκευής παραμένει επειδή με τη σειρά εργασιών «πλακίδια πρώτα» πλακοστρώνεται κάτω από αυτήν. Αυτή η λίστα αποτελεί σύμβαση των τεχνιτών και όχι δημοσιευμένο πίνακα.

Το δεύτερο ερώτημα αφορά τα ανοίγματα και τα κενά, όπου τα περιφερειακά πρότυπα ορίζουν αυστηρά κατώφλια και ο ίδιος τοίχος μπορεί να δώσει διαφορετικό καθαρό εμβαδόν ανά περιοχή. Σύμφωνα με το RICS NRM2 ενότητα 28, το εμβαδόν μετράται καθαρό χωρίς πρόβλεψη για επικαλύψεις και χωρίς αφαίρεση για κενά έως 1,00 τετραγωνικό μέτρο, περίπου 10,76 τετραγωνικά πόδια. Οι παλαιότεροι κανόνες του Ηνωμένου Βασιλείου κατά SMM7 χρησιμοποιούσαν ένα αυστηρότερο κατώφλι κοντά στα 0,50 τετραγωνικά μέτρα. Η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία ακολουθούν την παράδοση του RICS κατά ANZSMM, στο περίπου 1,00 τετραγωνικό μέτρο, και η Γερμανία μετρά καθαρά κατά VOB/C DIN 18352. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν θεσμοθετημένη μέθοδο επιμέτρησης, και η πρακτική των τεχνιτών αφαιρεί ανοίγματα έως περίπου 1 τετραγωνικό πόδι, περίπου 0,09 τετραγωνικά μέτρα, διατηρώντας οτιδήποτε μικρότερο, ένα πολύ αυστηρότερο όριο από τους μετρικούς κανόνες. Πολλοί Αμερικανοί επιμετρητές μετρούν μικτά μέχρι τους τοίχους και αφήνουν τη φύρα να καλύψει τα μικρά ανοίγματα.

Η φύρα είναι το πιο καθοριστικό και λιγότερο τυποποιημένο στοιχείο, και το μοτίβο, όχι το υλικό, είναι ο κυρίαρχος παράγοντας. Μια ευθεία ή πλεγματική τοποθέτηση σε ορθογώνια επιφάνεια επαναχρησιμοποιεί το κομμένο υπόλοιπο τεμάχιο στον απέναντι τοίχο, οπότε κυμαίνεται περίπου στο 10 τοις εκατό. Μια διαγώνια τοποθέτηση στις 45 μοίρες επιβάλλει φαλτσοκοπή σχεδόν σε κάθε περιμετρικό τεμάχιο χωρίς επαναχρησιμοποιήσιμο υπόλοιπο και κυμαίνεται περίπου στο 15 τοις εκατό. Το ψαροκόκαλο και οι σύνθετες διατάξεις κυμαίνονται περίπου στο 15 έως 20 τοις εκατό, και τα ψηφιδωτά ή τα φύλλα μικρής διάστασης περίπου στο 10 έως 15 τοις εκατό. Αυτά τα ποσοστά αποτελούν καθολική σύμβαση του κλάδου και όχι αριθμημένη ρήτρα προτύπου, καθώς τα εγχειρίδια του κλάδου δημοσιεύουν μεθόδους τοποθέτησης και όχι πίνακα φύρας.

Δύο υλικά προσθέτουν απώλεια πέρα από τον συντελεστή μοτίβου. Η φυσική πέτρα, όπως το μάρμαρο, ο τραβερτίνης και ο σχιστόλιθος, προσθέτει απώλεια επιλογής, επειδή οι διακυμάνσεις χρώματος και νερών επιβάλλουν την απόρριψη μη ταιριαστών τεμαχίων και πρέπει να αγοραστεί μία ενιαία παρτίδα, προσθέτοντας περίπου 5 τοις εκατό πάνω από το αντίστοιχο κεραμικό, για σύνολο κοντά στο 15 τοις εκατό. Τα πάνελ πορσελάνης μεγάλης διάστασης και βαθμονομημένα κυμαίνονται περίπου στο 10 έως 15 τοις εκατό, επειδή τα αποκόμματά τους είναι μεγάλα και δύσκολα επαναχρησιμοποιήσιμα. Η φύρα εφαρμόζεται πάντα στην καθαρή μετρημένη ποσότητα και ποτέ στο χαραγμένο όριο, ενώ η παραγγελία προμήθειας στρογγυλοποιείται προς τα πάνω σε ακέραια κιβώτια.

Η κόλλα (thinset) καθορίζεται από το δόντι της σπάτουλας, το οποίο υπαγορεύει το μέγεθος του πλακιδίου. Το ANSI A108.5 απαιτεί η μέση επιφάνεια επαφής της κόλλας να μην είναι μικρότερη από 80 τοις εκατό για ξηρές εσωτερικές τοποθετήσεις και όχι μικρότερη από 95 τοις εκατό για υγρές, εξωτερικές και μεγάλης διάστασης τοποθετήσεις. Αυτό επιβάλλει μεγαλύτερη σπάτουλα και αμφίπλευρο σπατουλάρισμα (back-buttering) στις υγρές και μεγάλης διάστασης εργασίες, διπλασιάζοντας περίπου την κατανάλωση κόλλας σε σχέση με μικρά πλακίδια ξηρού εσωτερικού χώρου. Η ενδεικτική κάλυψη ανά σακί 50 λιβρών κυμαίνεται περίπου στα 50 έως 55 τετραγωνικά πόδια για δόντι ένα τέταρτο επί ένα τέταρτο της ίντσας, 40 έως 45 για δόντι ένα τέταρτο επί τρία όγδοα, 30 έως 35 για δόντι μισό επί μισό, και 18 έως 22 για δόντι τριών τετάρτων. Η κάλυψη ανά σακί διαφέρει ανά προϊόν, ενώ ο κανόνας της επιφάνειας επαφής είναι σταθερός.

Ο αρμόστοκος ανά μονάδα επιφάνειας ακολουθεί τον τύπο του εγχειριδίου του κλάδου. Το βάρος αρμόστοκου ανά τετραγωνικό πόδι ισούται με το άθροισμα του μήκους και του πλάτους του πλακιδίου, διαιρεμένο με το μήκος επί το πλάτος του πλακιδίου, πολλαπλασιασμένο με το πλάτος του αρμού, το βάθος του αρμού και την πυκνότητα του αρμόστοκου, με το βάθος του αρμού να λαμβάνεται ίσο με το πάχος του πλακιδίου. Οι ενδεικτικές πυκνότητες είναι περίπου 0,165 λίβρες ανά κυβική ίντσα για αρμόστοκο χωρίς άμμο, 0,1875 για αρμόστοκο με άμμο, και 0,22 για εποξειδικό. Τα μικρότερα πλακίδια και οι πλατύτεροι ή βαθύτεροι αρμοί καταναλώνουν πολύ περισσότερο αρμόστοκο, οπότε ένα ψηφιδωτό χρησιμοποιεί πολλαπλάσιο αρμόστοκο από ένα πάνελ μεγάλης διάστασης στο ίδιο πλάτος αρμού. Μια πρόβλεψη φύρας περίπου 10 τοις εκατό προστίθεται κατά σύμβαση.

Τα γραμμικά περιθώρια, όπως το μπουλνόζ, το στενό (pencil) και η μεταλλική ακμή, μετρώνται μόνο κατά μήκος των εκτεθειμένων, τελειωμένων ακμών της επιφάνειας: το πάνω μέρος μιας μερικής επένδυσης τοίχου (wainscot), οι εξωτερικές γωνίες, οι ακμές των στηθαίων και κάθε διαδρομή όπου το πλακίδιο συναντά μη πλακοστρωμένη επιφάνεια. Πρόκειται για την εκτεθειμένη περίμετρο, όχι την πλήρη περίμετρο της επιφάνειας, επειδή οι ακμές που καταλήγουν σε άλλον τοίχο ή στο δάπεδο δεν δέχονται περιθώριο. Το RICS NRM2 ενότητα 28 μετρά τα σοβατεπί, τα κοίλα περιθώρια και τις μπορντούρες σε γραμμικά μέτρα ως ξεχωριστά είδη. Τα γωνιακά τεμάχια, οι σαπουνοθήκες, οι εσοχές ως μονάδες και τα ένθετα μετρώνται κατά τεμάχιο, ώστε η ενσωμάτωσή τους σε γραμμικές ή εμβαδικές ποσότητες να μην τα τιμολογεί λανθασμένα.

Οι αρμοί διαστολής ακολουθούν την οδηγία του κλάδου για αρμούς διαστολής, γνωστή ως EJ171. Απαιτούνται σε όλες τις περιμέτρους, τις αλλαγές επιπέδου και τις επιφάνειες συγκράτησης, με αρμούς πεδίου κάθε 8 έως 12 πόδια προς κάθε κατεύθυνση για εξωτερικούς χώρους και εσωτερικούς χώρους εκτεθειμένους σε άμεσο ήλιο ή υγρασία, και με μέγιστο τα 25 πόδια προς κάθε κατεύθυνση, που συχνά αναφέρεται ως 20 έως 25 πόδια, για εσωτερικούς χώρους μη εκτεθειμένους σε άμεσο ήλιο. Η ίδια οδηγία απαιτεί ένας αρμός διαστολής να μεταφέρεται απευθείας πάνω από οποιονδήποτε υπάρχοντα αρμό ελέγχου ή διαστολής του υποστρώματος, ώστε το πλακίδιο να μη γεφυρώνει ποτέ έναν κινούμενο αρμό. Οι αρμοί διαστολής είναι ξεχωριστό γραμμικό είδος, που πληρώνεται με ελαστομερές σφραγιστικό κατά ASTM C920 και όχι με αρμόστοκο.

Δύο διακριτές έννοιες ισχύουν για τα μεγάλα πλακίδια. Το όριο ενεργοποίησης για την επιπεδότητα του υποστρώματος προέρχεται από το ANSI A108.02, το οποίο στην έκδοση του 2024 απαιτεί, για πλακίδια με τουλάχιστον μία ακμή 15 ίντσες, περίπου 380 χιλιοστά, ή μεγαλύτερη, το υπόστρωμα να είναι επίπεδο εντός ενός ογδόου της ίντσας σε 10 πόδια και ενός δεκάτου έκτου της ίντσας σε 2 πόδια, έναντι ενός τετάρτου της ίντσας σε 10 πόδια για μικρότερα πλακίδια. Αυτό είναι το έναυσμα προετοιμασίας που επισημαίνει μια επιμέτρηση, επειδή προσθέτει τακτικά μια γραμμή αυτοεπιπεδούμενου υποστρώματος και μεγαλύτερη σπάτουλα. Ο επίσημος ορισμός του πλακιδίου μεγάλης διάστασης είναι ξεχωριστός: μια διάσταση όψης μεγαλύτερη από 23 ίντσες, περίπου 584 χιλιοστά, κατά ANSI A137.1. Για ένα πλακίδιο με πλευρά πάνω από 15 ίντσες σε τοποθέτηση τύπου τούβλου (running bond), το ANSI A108.02 περιορίζει τη μετατόπιση του αρμού τύπου τούβλου στο 33 τοις εκατό, εκτός αν ο κατασκευαστής εγκρίνει περισσότερο με δείγμα, και ορίζει τον ελάχιστο αρμό στοκαρίσματος στο ένα όγδοο της ίντσας για επιπεδοποιημένο (rectified) πλακίδιο και τρία δέκατα έκτα της ίντσας για βαθμονομημένο (calibrated) πλακίδιο, στοιχείο που τροφοδοτεί τον τύπο του αρμόστοκου.

Οι υγροί χώροι απαιτούν συγκολλημένη στεγανωτική μεμβράνη κατά ANSI A118.10, και τα δάπεδα συχνά αποσυνδετική μεμβράνη ή μεμβράνη απομόνωσης ρωγμών κατά ANSI A118.12. Το εμβαδόν της μεμβράνης ισούται με το εμβαδόν του υγρού τοίχου συν το εμβαδόν του δαπέδου ντους συν τις αναπτυγμένες όψεις στηθαίων και εσοχών, λαμβανόμενο μικτό επειδή η μεμβράνη είναι συνεχής. Η τσιμεντοσανίδα υποστήριξης για τοίχους μετράται σε εμβαδόν κατά ANSI A108.11, και το αυτοεπιπεδούμενο υπόστρωμα για δάπεδα εκτός ανοχών μετράται ως εμβαδόν επί το μέσο βάθος στρώσης, ως όγκος σε σακιά. Τα βαθμονομημένα πάνελ πορσελάνης ακολουθούν το ANSI A108.19, με ελάχιστο όριο κάλυψης επαφής κόλλας 85 τοις εκατό αντί για το 80 και 95 τοις εκατό του ANSI A108.5. Τα δάπεδα ντους απαιτούν στρώση κονιάματος με κλίση προς το σιφόνι, με ελάχιστο ένα τέταρτο της ίντσας ανά πόδι κατά τους κώδικες IRC και IPC P2709, προσθέτοντας όγκο κονιάματος ίσο με το εμβαδόν δαπέδου επί το μέσο βάθος της στρώσης. Το Exayard διαβάζει τα σχέδια και εφαρμόζει αυτούς τους κανόνες, χαράσσοντας κάθε πλακοστρωμένη επιφάνεια μέχρι την τελειωμένη όψη και προκύπτοντας τις ποσότητες περιθωρίων, κόλλας, αρμόστοκου και μεμβράνης για το σύστημα και την περιοχή που χρησιμοποιείται.