Πρότυπες μέθοδοι επιμέτρησης

Το ισχύον πρότυπο είναι ο κύριος διακόπτης, επομένως το πρώτο βήμα σε κάθε επιμέτρηση είναι ο προσδιορισμός του εγχειριδίου κανόνων που εφαρμόζεται. Η επιμέτρηση οικοδομικών έργων στο Ηνωμένο Βασίλειο ακολουθεί το RICS NRM2 (New Rules of Measurement, που δημοσιεύτηκε το 2012 και επανεκδόθηκε το 2021), το οποίο αντικατέστησε το παλαιότερο SMM7 το 2013. Τα έργα πολιτικού μηχανικού ακολουθούν το CESMM4, οργανωμένο σε 26 κατηγορίες εργασιών με γράμματα από Α έως Ω. Η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία μοιράζονται το ANZSMM 2018, ένα κοινό οικοδομικό πρότυπο που καλύπτει 36 ειδικότητες και αντικατέστησε το ASMM6, ενσωματώνοντας σε μεγάλο βαθμό το NZS 4202 της Νέας Ζηλανδίας· τα έργα πολιτικού μηχανικού εκεί επιμετρούνται αντ' αυτού βάσει του AS 1181.

Ο Καναδάς χρησιμοποιεί τη μέθοδο CIQS Method of Measurement of Construction Works, μια μέθοδο επιμέτρησης βρετανικής προέλευσης πάνω σε κατά κύριο λόγο αμερικανική κατασκευαστική πρακτική. Η Γερμανία χρησιμοποιεί το VOB/C, ένα νομικά δεσμευτικό σύνολο κανόνων που αποτελείται από ένα γενικό μέρος (DIN 18299) συν έναν ξεχωριστό κανόνα, που ονομάζεται ATV, για κάθε ειδικότητα, με τα κατώφλια αφαίρεσης να βρίσκονται μέσα στο ATV κάθε ειδικότητας. Οι διεθνείς συμβάσεις χωρίς εθνική μέθοδο ανατρέχουν στο POMI (Principles of Measurement International), με το ICMS από πάνω του ως ένα εναρμονιστικό επίπεδο ταξινόμησης κόστους και αποτυπώματος άνθρακα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν την εξαίρεση: δεν υπάρχει ένα ενιαίο νομικά καθιερωμένο οικοδομικό πρότυπο. Η λεπτομερής επιμέτρηση βασίζεται σε καθιερωμένες πρακτικές, ακολουθώντας τις πρακτικές κλαδικών ενώσεων από φορείς όπως οι ACI, CRSI, NRCA, SMACNA και η Gypsum Association, με το CSI MasterFormat να χρησιμοποιείται μόνο για την οργάνωση των εργασιών και τα πρότυπα εμβαδού BOMA και ANSI Z765 να χρησιμοποιούνται μόνο για την αναφορά εμβαδού δαπέδου. Αλλού υπάρχει μια ρήτρα στην οποία μπορεί κανείς να παραπέμψει· στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει ένας συνηθισμένος αριθμός χωρίς ρήτρα πίσω του.

Η πιο καθοριστική απόφαση ορίου είναι η καθαρή έναντι της μικτής επιμέτρησης. Οι ειδικότητες τελειωμάτων όπως δάπεδα, οροφές, βαφή και σοβατεπί επιμετρούνται καθαρά, ακολουθώντας την τελειωμένη επιφάνεια στην πλευρά του χώρου και εξαιρώντας το πάχος του τοίχου. Οι δομικές εργασίες, οι εργασίες κατά ζώνη και οι εργασίες ακινήτων επιμετρούνται μικτά, έως την εξωτερική παρειά ή την εσωτερική κυρίαρχη παρειά, που περιλαμβάνει το πάχος του τοίχου καθώς και τα εσωτερικά χωρίσματα και τα υποστυλώματα. Όταν αναφέρεται το εμβαδόν δαπέδου, αναφέρεται βάσει ενός επώνυμου προτύπου, και καθένα δίνει διαφορετικό αριθμό για το ίδιο κτίριο, επειδή το καθένα χαράζει το όριο διαφορετικά. Τα International Property Measurement Standards (IPMS) ορίζουν τρία όρια: IPMS 1 έως την εξωτερική παρειά (κοντά στο μικτό εξωτερικό εμβαδόν), IPMS 2 έως την εσωτερική κυρίαρχη παρειά (κοντά στο μικτό εσωτερικό εμβαδόν) και IPMS 3 το αποκλειστικό εμβαδόν του χρήστη (κοντά στο καθαρό εσωτερικό εμβαδόν). Η εμπορική μίσθωση στις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιεί το μισθώσιμο εμβαδόν BOMA 2017 και η εκτίμηση μονοκατοικιών χρησιμοποιεί το μικτό εμβαδόν κατοικίας ANSI Z765-2021, ενώ η Γερμανία κατατάσσει το εμβαδόν βάσει του DIN 277, όπου το μικτό εμβαδόν δαπέδου ισούται με το καθαρό εμβαδόν χώρων συν το εμβαδόν κατασκευής.

Όπου ένας τοίχος είναι εν μέρει υαλοστάσιο και εν μέρει τελείωμα, το εσωτερικό όριο πρέπει να βρίσκεται σε ένα επίπεδο σε όλο το τμήμα. Το IPMS το λύνει αυτό με την Εσωτερική Κυρίαρχη Παρειά: το όριο ακολουθεί όποια εσωτερική επιφάνεια καλύπτει περισσότερο από το 50% των κατώτερων 2,75 m, μετρώντας από το δομικό δάπεδο (ή έως την οροφή αν είναι χαμηλότερη) για κάθε τμήμα τοίχου, και αν καμία δεν ξεπερνά το 50% εκτείνεται έως την τελειωμένη επιφάνεια. Το BOMA χρησιμοποιεί το ίδιο κριτήριο του 50%, αλλά σε όλο το ύψος από δάπεδο σε οροφή, οπότε η διαφορά είναι το επίπεδο αναφοράς, όχι το ποσοστό.

Κάθε πρότυπο αγνοεί τα μικρά ανοίγματα, επειδή το υλικό που εξοικονομείται αντισταθμίζεται από τα απορρίμματα κοπής γύρω από αυτά. Το κατώφλι εμβαδού δεν είναι ένας ενιαίος αριθμός: μεταβάλλεται ανά ειδικότητα. Σύμφωνα με το NRM2, τα περισσότερα τελειώματα και επικαλύψεις αγνοούν κενά εμβαδού 1,00 m² ή λιγότερο, ο αριθμός των 5 m² που μερικές φορές αναφέρεται είναι ο κανόνας του NRM2 για τους ξυλοτύπους έγχυτου σκυροδέματος (όχι για την τοιχοποιία), ενώ η τοιχοποιία χρησιμοποιεί ένα ενιαίο κατώφλι 0,50 m² ή λιγότερο, που γίνεται αυστηρότερο στα 0,10 m² για καπναγωγούς σε μεμονωμένα βάθρα και υποστυλώματα. Η παλαιότερη γενιά του SMM7 (κοινή με το ινδικό πρότυπο IS-1200) κατηγοριοποιεί αντ' αυτού τα ανοίγματα τοιχοποιίας σε ζώνες: 0,50 m² ή λιγότερο, καμία αφαίρεση· 0,50 έως 3 m², αφαίρεση μίας παρειάς· πάνω από 3 m², αφαίρεση και των δύο παρειών και επιμέτρηση των παραστάδων, των ποδιών και των πρεκιών ξεχωριστά. Η Γερμανία διαχωρίζει επίσης ανά ειδικότητα, αφαιρώντας ανοίγματα εμβαδού μόνο πάνω από περίπου 2,5 m² για τοιχοποιία, σοβά, βαφή και γυψοσανίδα, αλλά πάνω από περίπου 0,1 m² για πλακιδίωση, κονίαμα δαπέδου και δάπεδα. Η πρακτική στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχει κωδικοποιημένο αριθμό πέρα από εξαιρέσεις όπως η βαφή που αγνοεί ανοίγματα κάτω από 100 τετραγωνικά πόδια και η γυψοσανίδα που αγνοεί ανοίγματα έως 32 τετραγωνικά πόδια (μία πλάκα 4 επί 8).

Ο όγκος χρησιμοποιεί το δικό του κατώφλι: το NRM2 για το έγχυτο σκυρόδεμα δεν κάνει αφαίρεση κάτω από 0,05 m³ (οι νευρωτές και φατνωματικές πλάκες επιμετρούνται καθαρά), και η Γερμανία αφαιρεί μόνο πάνω από 0,5 m³. Δύο κανόνες διαπερνούν τα πάντα. Το κατώφλι του μικρού κενού εφαρμόζεται μόνο σε ανοίγματα που βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός της επιμετρούμενης επιφάνειας· ένα άνοιγμα στην άκρη αφαιρείται πάντα ανεξαρτήτως μεγέθους, επειδή μετακινείται το ίδιο το όριο. Επίσης, ένα άνοιγμα μειώνει το εμβαδόν αλλά γενικά όχι το μήκος γραμμικής επιμέτρησης, καθώς η διαδρομή συνεχίζεται πέρα από τις συνηθισμένες πόρτες και τα παράθυρα· οι εξαιρέσεις είναι ότι τα σοβατεπί και τα διακοσμητικά πηχάκια σηκώνονται γύρω από τα κασωμένα ανοίγματα και ότι τα χωρίσματα κατά NRM2 διακόπτονται μόνο σε κενά πλήρους ύψους. Η Γερμανία επίσης χρεώνει σύντομες γραμμικές διακοπές κατευθείαν έως ένα μικρό όριο (συνήθως γύρω στα 0,30 m).

Οι εργασίες επιμετρούνται καθαρά ως τοποθετημένες στη θέση τους: το πραγματικό τοποθετημένο στερεό ή η έκταση, εκτός αν ένας κανόνας ορίζει διαφορετικά. Οι καμπύλες εργασίες με ακτίνα επιμετρούνται κατά μήκος του άξονα του υλικού, όχι κατά το εσωτερικό ή εξωτερικό τόξο. Οτιδήποτε έχει κλίση ή είναι τρισδιάστατο επιμετράται στο πραγματικό αναπτυγμένο μήκος του, όχι στην επίπεδη οριζόντια προβολή του: οι στέγες λαμβάνουν συντελεστή κλίσης, οι σωλήνες και οι αγωγοί προσθέτουν τα κατακόρυφα ανερχόμενα και κατερχόμενα τμήματά τους, και οι κουπαστές κλιμακοστασίων επιμετρούνται κατά την κλίση.

Το πού λογίζονται η φύρα, οι αλληλεπικαλύψεις και τα συμπληρωματικά υλικά αποτελεί έναν περιφερειακό διαχωρισμό και μια κλασική παγίδα διπλής προσμέτρησης. Η οικογένεια του RICS (NRM2, ANZSMM και η καναδική μέθοδος CIQS) θεωρεί ότι οι αλληλεπικαλύψεις, οι αρμοί, οι ραφές και η φύρα περιλαμβάνονται ήδη στην καθαρή επιμετρούμενη ποσότητα και τιμολογούνται μέσα στην τιμή μονάδας, οπότε η επιμέτρηση δεν προσθέτει ξεχωριστό ποσοστό. Η πρακτική στις Ηνωμένες Πολιτείες κάνει το αντίθετο: λαμβάνει μια καθαρή ποσότητα προσφοράς και στη συνέχεια προσθέτει ένα ρητό ποσοστό φύρας και αλληλεπικαλύψεων ανά ειδικότητα για την ποσότητα παραγγελίας. Η Γερμανία επιμετρά καθαρά αλλά πληρώνει ορισμένη φύρα πάνω από ένα δηλωμένο όριο. Ο κίνδυνος είναι η εφαρμογή της φύρας δύο φορές, μία στην ποσότητα και μία στην τιμή μονάδας, οπότε ο ίδιος τοίχος μπορεί να δώσει τρεις αριθμούς: την καθαρή ποσότητα προσφοράς, την ποσότητα παραγγελίας καθαρή-συν-φύρα και την επιμετρούμενη ποσότητα τιμολόγησης προς πληρωμή.

Κάθε πρότυπο καθορίζει τη μονάδα ανά ποσότητα, και η μονάδα και η στρογγυλοποίηση είναι ξεχωριστές διαδικασίες. Το NRM2 αναφέρει τις γραμμικές εργασίες σε μέτρα, τα αριθμημένα είδη ως αριθμό ή τεμάχιο, και τον οπλισμό και τον δομικό χάλυβα κατά βάρος σε τόνους. Η πρακτική στις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιεί αγγλοσαξονικές μονάδες (γραμμικά πόδια, τετραγωνικά πόδια, κυβικές γιάρδες, τεμάχια και τόνους), με τη στέγαση σε τετράγωνα των 100 τετραγωνικών ποδιών. Η στρογγυλοποίηση γίνεται σε δύο στάδια: το NRM2 στρογγυλοποιεί τις αρχικές διαστάσεις στο πλησιέστερο 10 mm (στα 5 mm και άνω προς τα πάνω, κάτω από 5 mm αγνοούνται) πριν πολλαπλασιαστούν, και στη συνέχεια στρογγυλοποιεί την τελική ποσότητα στον πλησιέστερο ακέραιο, χρεώνει οτιδήποτε κάτω από μία μονάδα ως μία μονάδα, και αναφέρει τον οπλισμό και τον δομικό χάλυβα σε τόνους με δύο δεκαδικά ψηφία. Η παραγγελία στις Ηνωμένες Πολιτείες στρογγυλοποιείται προς τα πάνω στο διαθέσιμο προς αγορά κλιμάκιο υλικού, όπως ένα πλήρες φορτηγό σκυροδέματος ή ένα τμήμα αγωγού.

Τα πρότυπα διαφέρουν επίσης στο πόσο πολύ από τις βοηθητικές εργασίες επιμετράται ξεχωριστά έναντι του να θεωρείται ότι περιλαμβάνεται στην τιμή μονάδας. Το NRM2 επιμετρά σκόπιμα περισσότερα είδη ξεχωριστά από τον προκάτοχό του, ξεχωρίζοντας τα νεροχύτες ανοιγμάτων, τα πόδια, τις στέψεις, τις απολήξεις και τις επιμέρους εργασίες, με την αρχή ότι ό,τι δεν περιγράφεται δεν περιλαμβάνεται. Το SMM7 και η πρακτική στις Ηνωμένες Πολιτείες ενσωματώνουν περισσότερα στην τιμή μονάδας. Η Γερμανία κάνει τον διαχωρισμό ρητό: κάθε κανόνας ειδικότητας ονομάζει τα Nebenleistungen, τις παρεπόμενες εργασίες που περιλαμβάνονται πάντα στην τιμή μονάδας, σε αντιδιαστολή με τα Besondere Leistungen, τις ειδικές εργασίες που επιμετρώνται και πληρώνονται ξεχωριστά όταν προδιαγράφονται. Αυτή η επιλογή καθορίζει πόσα είδη γραμμών παράγει μια επιμέτρηση.

Τα έργα πολιτικού μηχανικού και οδοποιίας επιμετρώνται προς πληρωμή βάσει μιας καθορισμένης λίστας ειδών πληρωμής, όπου η μέθοδος είναι συμβατική και όχι ζήτημα προτίμησης κατά την επιμέτρηση. Το CESMM4 οργανώνει τις εργασίες στις 26 κατηγορίες του με γράμματα, καθεμία με μια λίστα του τι περιλαμβάνεται και τι εξαιρείται, έναν πίνακα ταξινόμησης και κανόνες επιμέτρησης. Τα έργα οδοποιίας στις Ηνωμένες Πολιτείες ακολουθούν τις πρότυπες προδιαγραφές της πολιτείας και του AASHTO, όπου κάθε είδος πληρωμής φέρει τη δική του μέθοδο επιμέτρησης και βάση πληρωμής, για παράδειγμα τα επιχώματα ανά κυβική γιάρδα ή τα στηθαία ασφαλείας ανά γραμμικό πόδι κατά μήκος της παρειάς τους. Αυτές οι ποσότητες πληρώνονται μόνο έως τις θεωρητικές γραμμές ή τις γραμμές πληρωμής στα σχέδια: η υπερεκσκαφή, η υπερθραύση και το επιπλέον επίχωμα ή σκυρόδεμα για την αποκατάστασή τους αποτελούν ευθύνη του εργολάβου και δεν πληρώνονται.

Γενικότερα, το ίδιο σχέδιο παράγει διαφορετικούς αριθμούς ανάλογα με τον σκοπό, οπότε ο σκοπός πρέπει να προσδιοριστεί πρώτος. Μια ποσότητα προσφοράς είναι η καθαρή επιμετρούμενη ποσότητα, μια παραγγελία προμήθειας προσθέτει φύρα και αλληλεπικαλύψεις και στρογγυλοποιεί προς τα πάνω στο κλιμάκιο του υλικού, η τιμολόγηση προόδου επιμετράται εκ νέου βάσει της δηλωμένης μεθόδου της σύμβασης, και ο έλεγχος κόστους κατατέμνει την ίδια καθαρή επιμέτρηση πιο λεπτομερώς. Η αναφορά εμβαδού δαπέδου φέρει τους δικούς της προσδιορισμούς: το μικτό εμβαδόν κατοικίας ANSI Z765 προσμετρά μόνο τον τελειωμένο χώρο πάνω από τη στάθμη του εδάφους και επιβάλλει ελάχιστα ύψη οροφής, το IPMS περιλαμβάνει χώρους περιορισμένης χρήσης με χαμηλό ελεύθερο ύψος αλλά τους επισημαίνει, και το DIN 277 προσμετρά κάθε όροφο ανεξαρτήτως χρηστικότητας. Για τους κοινόχρηστους χώρους, το BOMA ανάγει το ωφέλιμο εμβαδόν σε μισθώσιμο εμβαδόν μέσω ενός συντελεστή επιβάρυνσης ανά κτίριο, το IPMS αναφέρει τα φρεάτια διέλευσης και τις κοινόχρηστες εγκαταστάσεις ξεχωριστά, ενώ το μικτό εμβαδόν κατοικίας μονοκατοικίας δεν εφαρμόζει καμία επιβάρυνση. Το Exayard διαβάζει τα σχέδια και εφαρμόζει τους κανόνες του επιλεγμένου προτύπου, ώστε τα όρια, οι αφαιρέσεις, οι μονάδες και η φύρα να αντιμετωπίζονται όπως προβλέπει το ισχύον εγχειρίδιο κανόνων.