Karo ve doğal taş metrajı

Bir karo metrajı birkaç miktar türüne ayrılır. Zemin ve duvar alan karosu alan olarak, metrekare veya fit kare cinsinden alınır. Yuvarlatılmış kenar (bullnose), kalem profil, çeyrek yuvarlak, içbükey süpürgelik ve metal kenar profilleri gibi kenar profilleri, hareket derzleri gibi metretül olarak alınır. Köşe parçaları, sabunluklar, adet olarak nişler ve dekoratif aksanlar adet olarak sayılır. İnce yapıştırma harcı torba olarak, derz dolgusu karo boyutundan ve derz ölçülerinden, su yalıtım veya ayrıştırma membranı ise ıslak alandan türetilir.

Alan miktarı omurgadır ve diğer her şey ondan türetilir: kenar profilleri açık çevreden, harç ve derz dolgusu alandan, membran ıslak yüzeylerden. Sipariş miktarı, net ölçülen alanın bir artı fire katsayısıyla çarpımına eşittir. Bir teklif ve bir hakediş başvurusu net alanı fiyatlandırırken, yalnızca tedarik siparişi fire yüklü miktarı taşır; bu nedenle ikisi amaca göre ayrı tutulur.

Zemin karosu, iç bitmiş duvar yüzeyine, yani odanın taban izine kadar çizilir; asla bir eksen çizgisine ya da dikme hattına kadar değil. RICS NRM2 bölüm 28, zemin, duvar ve tavan kaplamalarını altlıkla temas halinde net olarak ölçer. Kapı boşluklarında zemin sürekli olduğundan, varsayılan olarak karo söveden söveye düz olarak geçer ve malzeme değişimi eşiği ayrı bir kalem olur. Karo alanının bir eşikte ya da bir döşeme değişiminde sona erdiği yerde ise kapı boşluğunda durur.

Duvar karosu her görünüşte bitmiş yüzeyden bitmiş yüzeye çizilir. Belirleyici seçim, bir planın ortaya koyamadığı dikey yüksekliktir; çünkü bu bir şartname kararıdır. Bir küvet veya duş çevresindeki ıslak duvarlar tipik olarak tavana kadar tam yükseklikte ya da tanımlı bir su yalıtım yüksekliğine kadar uzanır, bir küvet çevresi genellikle yaklaşık 60 inç yüksekliğe çıkar ve bir tezgah arası bandı tezgahın yaklaşık 4 ila 18 inç üzerinde uzanır. Yükseklik kuralı, zemine kadar tavan varsayılmak yerine her duvar için ayrı belirlenmelidir. RICS NRM2 bölüm 28, duvar kaplamalarını yükseklik belirtilerek bitmiş yüzeye kadar net olarak ölçer.

Duş nişleri, eşik kenarları (curb), banklar, pencere yan yüzeyleri ve söveler, düz bir planın gizlediği üç boyutlu yüzeylerdir ve ıslak alan metrajlarında en sık atlanan miktardır. Açılarak (geliştirilerek) eklenmelidir: bir niş arka yüzünü, iki yanını, üstünü, altını ve denizliğini ekler; bir eşik kenarı ise üstünü ve her iki yüzünü ekler. Hiçbir standart bu yüzeyleri miktarlandırmaz, ancak bunları eklemek standart bir uygulamadır; çünkü tek başına plan izdüşümü duş işini eksik ölçer.

Birbirinden farklı iki indirim sorusu vardır. İlki sabit engellerdir. Karo bir küvetin, bir duş teknesinin ya da gömme bir dolabın veya banyo dolabının altına döşenmez; bu nedenle bu taban izleri zemin alanından düşülür ve karo süpürgelik girintisinde durur. Klozet flanşı ya da yer süzgeci gibi bir fit kareden küçük geçişler düşülmez; çünkü etraflarındaki kesim firesi bunları soğurur ve hareketli bir cihazın taban izi içeride bırakılır; çünkü önce karolama sıralaması cihazın altını da karolar. Bu liste, yayımlanmış bir çizelgeden çok uygulayıcı teamülüdür.

İkinci soru, açıklıklar ve boşluklardır; burada bölgesel standartlar kesin eşikler belirler ve aynı duvar bölgeye göre farklı bir net alan verebilir. RICS NRM2 bölüm 28'e göre alan net olarak ölçülür, bindirmeler için pay verilmez ve 1,00 metrekareye, yani yaklaşık 10,76 fit kareye kadar olan boşluklar için indirim yapılmaz. SMM7 kapsamındaki eski Birleşik Krallık kuralları, 0,50 metrekareye yakın daha sıkı bir eşik kullanıyordu. Avustralya ve Yeni Zelanda, ANZSMM kapsamında RICS soyunu yaklaşık 1,00 metrekarede izler ve Almanya, VOB/C DIN 18352 kapsamında net olarak ölçer. Amerika Birleşik Devletleri'nin yasal bir ölçüm yöntemi yoktur ve uygulayıcı teamülü, kesimleri yaklaşık 1 fit kareye, kabaca 0,09 metrekareye kadar düşer ve daha küçük olan her şeyi içeride tutar; bu, metrik kurallardan çok daha sıkı bir alt sınırdır. Birçok ABD metrajcısı duvarlara kadar brüt ölçer ve küçük açıklıkları fireyle kapatır.

Fire, en belirleyici ve en az standartlaştırılmış girdidir ve baskın etken malzeme değil desendir. Dikdörtgen bir alanda düz hizalı ya da ızgara döşeme, kesilen artık parçayı karşı duvarda yeniden kullanır; bu nedenle yaklaşık yüzde 10 olur. 45 derecede diyagonal döşeme, neredeyse her çevre parçasında yeniden kullanılabilir bir artık olmadan gönye kesim zorunlu kılar ve yaklaşık yüzde 15 olur. Balıksırtı ve karmaşık düzenler kabaca yüzde 15 ila 20, mozaik ya da küçük formatlı paftalar ise yaklaşık yüzde 10 ila 15 olur. Bu yüzdeler numaralı bir standart maddesinden çok evrensel sektör teamülüdür; çünkü sektör el kitapları bir fire çizelgesi değil, uygulama yöntemleri yayımlar.

İki malzeme, desen katsayısının üzerine kayıp ekler. Mermer, traverten ve arduvaz gibi doğal taş, bir seçim kaybı ekler; çünkü renk ve damar farklılığı uyumsuz parçaların reddini zorunlu kılar ve tek bir parti satın alınmalıdır; bu, eşdeğer seramiğe kıyasla kabaca yüzde 5 ekleyerek toplamı yüzde 15'e yaklaştırır. Büyük formatlı ve kalibreli porselen paneller yaklaşık yüzde 10 ila 15 olur; çünkü artıkları büyüktür ve yeniden kullanılması zordur. Fire her zaman net ölçülen miktara uygulanır, asla çizilen sınıra uygulanmaz ve tedarik siparişi tam kutu sayısına yukarı yuvarlanır.

İnce yapıştırma harcı, karo boyutunun belirlediği tarak dişi tarafından yönlendirilir. ANSI A108.5, ortalama harç temas alanının kuru iç mekan uygulamaları için yüzde 80'den, ıslak, dış mekan ve büyük formatlı uygulamalar için ise yüzde 95'ten az olmamasını gerektirir. Bu, ıslak ve büyük formatlı işlerde daha büyük bir tarak ve sırt sıvama (back-buttering) zorunlu kılarak harç tüketimini küçük kuru iç mekan karosuna kıyasla kabaca iki katına çıkarır. 50 librelik (50-pound) torba başına temsili sarfiyat, çeyrek çarpı çeyrek inç diş için yaklaşık 50 ila 55 fit kare, çeyrek çarpı üç bölü sekiz diş için 40 ila 45, yarım çarpı yarım diş için 30 ila 35 ve üç çeyrek diş için 18 ila 22 olur. Torba başına sarfiyat ürüne göre değişirken, temas alanı kuralı kesindir.

Birim alan başına derz dolgusu, sektör el kitabı formülünü izler. Fit kare başına derz dolgusu ağırlığı, karo boyu ile eninin toplamının karo boyu çarpı enine bölünmesinin; derz genişliği, derz derinliği ve derz dolgusu yoğunluğuyla çarpımına eşittir; burada derz derinliği karo kalınlığı olarak alınır. Temsili yoğunluklar, kumsuz derz dolgusu için inç küp başına yaklaşık 0,165 libre, kumlu için 0,1875 ve epoksi için 0,22'dir. Daha küçük karolar ve daha geniş veya daha derin derzler çok daha fazla derz dolgusu tüketir; bu nedenle bir mozaik, aynı derz genişliğinde büyük formatlı bir panelin defalarca katı derz dolgusu kullanır. Teamülen yaklaşık yüzde 10 fire payı eklenir.

Yuvarlatılmış kenar, kalem profil ve metal kenar gibi metretül profiller yalnızca alanın açık, bitmiş kenarları boyunca ölçülür: bir lambri üstü, dış köşeler, eşik kenarları ve karonun karolanmamış bir yüzeyle buluştuğu her hat. Bu, alanın tam çevresi değil, açık çevredir; çünkü başka bir duvara ya da zemine gömülen kenarlar profil almaz. RICS NRM2 bölüm 28, süpürgelikleri, içbükey kenarları ve bordürleri ayrı kalemler olarak metretül cinsinden ölçer. Köşe parçaları, sabunluklar, adet olarak nişler ve aksanlar adet olarak sayılır; böylece bunları metretül ya da alan miktarlarına katmak fiyatlandırmayı bozmaz.

Hareket derzleri, EJ171 olarak bilinen sektör hareket derzi kılavuzunu izler. Tüm çevrelerde, düzlem değişimlerinde ve sınırlayıcı yüzeylerde gereklidir; dış mekanlar ve doğrudan güneşe ya da neme maruz iç mekanlar için her yönde her 8 ila 12 fitte bir alan derzi ve doğrudan güneşe maruz olmayan iç mekanlar için her yönde en fazla 25 fit, yaygın olarak 20 ila 25 fit olarak belirtilir. Aynı kılavuz, bir hareket derzinin mevcut herhangi bir altlık kontrol ya da genleşme derzinin doğrudan üzerine taşınmasını gerektirir; böylece karo asla hareket eden bir derzi köprülemez. Hareket derzleri, derz dolgusu yerine ASTM C920 kapsamında elastomerik bir mastikle doldurulan ayrı bir metretül kalemdir.

Büyük karoya birbirinden farklı iki kavram uygulanır. Altlık düzlüğü tetikleyicisi ANSI A108.02'den gelir; 2024 baskısında, en az bir kenarı 15 inç, yaklaşık 380 milimetre veya daha uzun olan karolar için altlığın 10 fitte bir bölü sekiz inç ve 2 fitte bir bölü on altı inç düzlükte olmasını gerektirir; daha küçük karolar için ise 10 fitte bir çeyrek inçe karşılık. Bu, bir metrajın işaretlediği hazırlık tetikleyicisidir; çünkü rutin olarak bir kendiliğinden yayılan şap satırı ve daha büyük bir tarak ekler. Büyük formatlı karonun resmi tanımı ayrıdır: ANSI A137.1 kapsamında 23 inçten, yaklaşık 584 milimetreden büyük bir yüzey boyutu. Tuğla örgüsü düzeninde bir kenarı 15 inçi aşan bir karo için ANSI A108.02, üretici bir numune ile daha fazlasını onaylamadıkça tuğla derzi kaydırmasını yüzde 33 ile sınırlar ve minimum derz aralığını düzeltilmiş (rektifiyeli) karo için bir bölü sekiz inç ve kalibreli karo için üç bölü on altı inç olarak belirler; bu da derz dolgusu formülünü besler.

Islak alanlar ANSI A118.10 kapsamında yapışkan bir su yalıtım membranı, zeminler ise sıklıkla ANSI A118.12 kapsamında bir ayrıştırma ya da çatlak izolasyon membranı gerektirir. Membran alanı; ıslak duvar alanı artı duş zemini alanı artı geliştirilmiş eşik kenarı ve niş yüzeylerine eşittir ve membran sürekli olduğundan brüt alınır. Duvarlar için çimentolu altlık levhası ANSI A108.11 kapsamında alan olarak ölçülür ve tolerans dışı zeminler için kendiliğinden yayılan şap, alan çarpı ortalama dolgu derinliği olarak torba cinsinden bir hacimdir. Kalibreli porselen paneller ANSI A108.19'u izler; minimum harç temas sarfiyatı alt sınırı, ANSI A108.5'in yüzde 80 ve 95'i yerine yüzde 85'tir. Duş zeminleri, IRC ve IPC P2709 yönetmelikleri kapsamında süzgece doğru fit başına en az çeyrek inç eğimli bir harç şapı gerektirir; bu da zemin alanı çarpı ortalama şap derinliğine eşit harç hacmi ekler. Exayard çizimleri okur ve bu kuralları uygular; her karolanmış yüzeyi bitmiş yüzeye kadar çizer ve kullanımdaki sistem ve bölge için kenar profili, harç, derz dolgusu ve membran miktarlarını türetir.