Yangın sprinkleri metrajı

Islak borulu ağaç sistemi bir hiyerarşi olarak okunur. Dikey bir kolon, sistemi yangın ana hattından besler ve alarm veya çek vanasını, manometreleri ve ana drenajı taşır. Besleme ana hatları çapraz ana hatlara, çapraz ana hatlar branşman hatlarını besler ve branşman hatları, kol geçişleri ve düşüş boruları aracılığıyla başlıklara hizmet eder.

Bu hiyerarşiden beş miktar grubu çıkar: adet olarak sayılan sprinkler başlıkları; nominal çapa ve sisteme göre ayrılmış, açınımlı eksen çizgisi uzunluğu olarak ölçülen boru; adet olarak sayılan veya borunun üzerine ek (extra over) olarak alınan, asla düşülmeyen ek parçalar ve vanalar; boru uzunluğundan türetilen askılar; ve kolon, itfaiye bağlantısı ve geri akış önleyici gibi kendi başına sayılan özel donanımlar.

Başlık sayısı, keşfin omurgasıdır. Başlıklar yerleşim planında çizilmişse her birini sayın ve sayımı türe (sarkık, dik, duvar tipi, gizli, kuru, ESFR), sıcaklık değerine, K faktörüne ve yüzey kaplamasına göre ayırın.

Başlıklar çizilmemişse sayı, korunan taban alanının kullanım tehlikesine bağlı başlık başına maksimum kapsama alanına bölünmesiyle türetilir. NFPA 13 bu maksimumları belirler: yanmaz, engelsiz yapıda hafif tehlikede başlık başına 225 fit kareye (yaklaşık 20,9 metrekare) kadar; yanıcı veya engelli yapıda 200 ve 130 fit kareye doğru azaltılarak; sıradan tehlikede 130 fit kare (yaklaşık 12,1 metrekare); ve hidrolik olarak hesaplanması gereken yüksek tehlikede 12 fit aralıkla yaklaşık 130 fit kare. Bunlar maksimum değerler olduğundan türetilen sayı bir alt sınırdır: yukarı yuvarlayın, çünkü gerçek bir yerleşim, kirişlerin ve duvarların etrafından dolanmak için daha fazla başlık sıkıştırır.

Sayıyı belirleyen tek şey kapsama alanı değildir. Dört NFPA 13 limiti aynı anda geçerlidir ve uzun veya dar odalarda çoğu zaman biri belirleyici olur. Standart serpme başlıklar arasındaki maksimum aralık, hafif ve sıradan tehlike için 15 fit (4,6 metre) olup, daha yüksek yoğunluklu yüksek tehlike ve depolama için 12 fite (3,7 metre) düşer. Minimum aralık 6 fittir (1,8 metre). En dıştaki sıra, her duvardan izin verilen aralığın yarısı içinde yer almalıdır; yani 15 fitlik bir yerleşimde 7,5 fit, duvardan en az 4 inç mesafeyle. 800 fit kare veya daha küçük, engelsiz yapıdaki hafif tehlikeli bir küçük odada, bir başlık tek bir duvardan 9 fite kadar uzakta olabilir. Tüm limitler etkinken, her eksen boyunca sayı, açıklığın maksimum aralığa bölünüp yukarı yuvarlanmasıyla bulunur ve alandan türetilen ile aralıktan türetilen değerlerin büyüğü alınır.

NFPA 13, sprinkler borusunu boyutlandırmak için iki yol sunar ve bu seçim, boru uzunluğunu nominal çaplara nasıl ayıracağınızı değiştirir. Hidrolik olarak hesaplanan sistemler, boruyu bir tasarım alanı ve yoğunluk eğrisine karşı bir debi ve basınç hesabından boyutlandırır; bu modern varsayılandır ve yüksek tehlike ile depolama için zorunludur. Boru cetveli (pipe schedule), boru çapını mansaptaki sprinkler sayısına göre bir tablodan okur ve yalnızca 5.000 fit kare veya daha küçük yeni hafif ya da sıradan tehlikeli sistemler için (veya mevcutlara yapılan eklemeler için) izin verilir; branşman hatları çapraz ana hattın her bir tarafında 8 sprinkler ile sınırlıdır, 9'a kadar uzatılabilir. Birleşik Krallık ve Avrupa'da BS EN 12845 eşdeğer yolu belirler.

Boru, her dirsek, te ve dönüşten geçen eksen olan açınımlı eksen çizgisi uzunluğu olarak ölçülür; asla bir ek parça boyunca çapraz olarak alınmaz ve ek parçalar için kısaltılmaz. Bu, açınım uzunluğunun International Plumbing Code tanımını ve RICS NRM2 ile POMI'nin kullandığı eksen çizgisi esasını izler. Kolon şemasından dikey kolları ekleyin: her kata çıkan besleme kolonu, kol geçişleri ve her başlığa inen düşüş borusu. Düşüş boruları, plan yalnızca yatay branşmanı gösterdiğinden, en sık atlanan tek sprinkler miktarıdır. Hattan hiçbir şey düşülmez; eksen çizgisi her ek parçanın, vananın ve geçişin içinden dümdüz geçer.

Boruyu sisteme (ıslak, kuru, ön tepkili, yangın dolabı kolonu), nominal çapa ve malzemeye (siyah çelik schedule 10 veya 40, CPVC, bakır) göre ayırın. Kuru borulu ve ön tepkili branşman hatları, sistemin boşalması için eğimli olmalıdır; branşman hatlarında her 10 fitte en az yarım inç ve ana hatlarda her 10 fitte çeyrek inç. Uzun kuru hatlarda biriken düşüş, dikey boru ekler ve alçak noktalarda yardımcı drum drip (tahliye haznesi) gerektirir. Islak borulu sistemler eğim taşımaz ve düz plan uzunluğu üzerinden ölçülür.

Askılar doğrudan ölçülmez, boru uzunluğundan türetilir. NFPA 13 Tablo 17.4.2.1, askılar arasındaki maksimum mesafeyi boru çapına ve malzemeye göre belirler: çelik için tipik olarak 1 inç ve 1,25 inç boruda 12 fit, 1,5 inç ve daha büyük boruda 15 fit; bakır ve CPVC daha sıktır. Temel sayı, açınım uzunluğunun maksimum aralığa bölünüp her hat için yukarı yuvarlanmasıyla bulunur; buna her boru boyu için en az bir askı, her kolonun yakınında bir askı ve son askıdan uçtaki sprinklere kadar olan desteksiz uzunluk limiti (çelik için 1 inçte 36 inç, 1,25 inçte 48 inç, 1,5 inç ve daha büyükte 60 inç; bakır için kabaca yarısı) için eklenenler eklenir.

Sismik tasarım kategorisinin gerektirdiği yerlerde NFPA 13 Bölüm 18, yerçekimi askılarından ayrı bir grup olan sallanma takviyesi (sway bracing) ekler. Yanal takviyeler besleme ve çapraz ana hatlarda yaklaşık en fazla 40 fitte, boyuna takviyeler yaklaşık 80 fitte, kolonlarda dört yönlü takviye ve bina sismik derzlerinde esnek kaplinlerle yer alır. Sismik olmayan sahalarda bu sayı sıfırdır.

Boru ve başlıkların ötesinde, bir sprinkler sisteminin her biri çapa ve türe göre sayılan tanımlı bir dizi ayrık özel donanımı vardır: kolon takımı (kolon borusu, alarm veya çek vanası ya da kuru boru vanası, manometreler ve ana drenaj), kontrol ve izolasyon vanaları, denetçi test bağlantısı, itfaiye bağlantısı, geri akış önleyici ve tanımlama levhaları.

Kolon sayısı, tek bir kolonun koruyabileceği taban alanından gelir. NFPA 13 bunu hafif ve sıradan tehlikede kat başına 52.000 fit kare ve yüksek tehlike ile depolamada 40.000 fit kare ile sınırlar; 2025 baskısı hafif tehlikeli ıslak boru limitini 78.000 fit kareye çıkarır. Kolon sayısı, kat başına korunan alanın bu limite bölünüp yukarı yuvarlanmasıyla bulunur. İki ilgili kapsam kendi grubudur: NFPA 14 kapsamındaki yangın dolabı kolonları, hortum vanası sayısının alandan değil çıkış merdivenleri gibi yönetmelikçe gerekli konumlardan geldiği kendi kolonlarını ve hortum vanalarını taşır; ve NFPA 20 kapsamındaki bir yangın pompası, sürücüsü, kontrol panosu, jokey pompası ve test başlığıyla tek bir kalem seti olarak sayılır.

Ölçülen sınır net açınım uzunluğudur ve bir fire payının eklenip eklenmeyeceği amaca bağlıdır. Bir satın alma miktarı, yeterli boru alınması için fire ekler; bir teklif net miktarı, firenin birim fiyatında taşındığı ölçülen uzunluktur; ve bir hakediş miktarı, firesiz, net döşenmiş uzunluktur. Yaygın kesim payları uzun ana hatlarda yüzde 5 ila 10, küçük çaplı branşman ve düşüş işlerinde daha yüksek seyreder; ancak hiçbir standart kuruluşu bir sprinkler borusu fire değeri yayımlamaz, bu nedenle bunu gerçek hurdaya göre kalibre edin.

Geometri her yerde aynıdır; değişen şey tasarım standardı, birim ve ek parçaların ele alınış biçimidir. Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da tasarımı NFPA 13 yönetir, boru uzunluğu lineer fit, kapsama fit karedir ve her ek parça ve vana ayrı bir parça olarak sayılır. Birleşik Krallık ve Avrupa'da tasarım BS EN 12845'i, ölçüm ise RICS NRM2 veya POMI'yi izler: boru tesisatı eksen çizgisi boyunca lineer metre, ek parçalar ek (extra over) olarak alınır ve küçük borulara (POMI kapsamında 60 milimetre iç çap veya altı) ait ek parçalar dahil sayılır. Avustralya ve Yeni Zelanda, AS 2118 ve NZS 4541'e göre tasarlar ve AIQS ile NZIQS ANZSMM standardına göre ölçer; yine metrik ve ek parçalar ek olarak alınır. Bu metrik standartlar kapsamında tehlike kategorileri, yukarıdaki NFPA değerleri yerine kendi başlık başına alan ve yoğunluk değerlerini taşır.

Boru geometrisi tutarlı olduğundan ve yalnızca birim ile ek parça mekanizması değiştiğinden, aynı çizim, projenin benimsediği hangi standart olursa olsun ona göre ölçülebilir. Exayard planları okur ve bu ölçüm kurallarını uygulayarak başlık sayısını, boru ayrımını ve türetilen kalemleri yürürlükteki standartla uyumlu tutar.