Standart ölçüm yöntemleri

Geçerli standart ana anahtardır; bu nedenle herhangi bir metrajın ilk adımı hangi kural kitabının uygulanacağını belirlemektir. Birleşik Krallık yapı ölçümü, 2013'te eski SMM7'nin yerini alan RICS NRM2'yi (2012'de yayımlanan ve 2021'de yeniden basılan Yeni Ölçüm Kuralları) izler. İnşaat mühendisliği, A'dan Z'ye harflenmiş 26 iş sınıfına ayrılan CESMM4'ü izler. Avustralya ve Yeni Zelanda, ASMM6'nın yerini alan ve büyük ölçüde Yeni Zelanda'nın NZS 4202'sini bünyesine katan, 36 esnaf dalını kapsayan ortak bir yapı standardı olan ANZSMM 2018'i paylaşır; oradaki altyapı işleri ise AS 1181 kapsamında ölçülür.

Kanada, büyük ölçüde Amerikan inşaat pratiği üzerine uygulanan, İngiliz kökenli bir metraj yöntemi olan CIQS İnşaat İşleri Ölçüm Yöntemi'ni kullanır. Almanya, genel bir bölümden (DIN 18299) ve her esnaf dalı için ATV adı verilen ayrı bir kuraldan oluşan, yasal olarak bağlayıcı bir kurallar bütünü olan VOB/C'yi kullanır; düşüm eşikleri her esnaf dalının ATV'sinin içinde yer alır. Ulusal bir yöntemi olmayan uluslararası sözleşmeler POMI'ye (Principles of Measurement International) başvurur; üzerinde uyumlaştırıcı bir maliyet ve karbon sınıflandırma katmanı olarak ICMS bulunur.

Amerika Birleşik Devletleri bir istisnadır: tek bir yasal yapı standardı yoktur. Ayrıntılı metraj, ACI, CRSI, NRCA, SMACNA ve Gypsum Association gibi kuruluşların esnaf birliği pratiğini izleyerek teamüllerle yürütülür; CSI MasterFormat yalnızca işi düzenlemek için, BOMA ve ANSI Z765 alan standartları ise yalnızca taban alanı raporlaması için kullanılır. Başka yerlerde işaret edilecek bir madde vardır; Amerika Birleşik Devletleri'nde ise arkasında bir madde olmayan, teamüle dayalı bir sayı vardır.

En belirleyici sınır kararı net ve brüt arasındaki seçimdir. Döşeme, tavan, boya ve süpürgelik gibi son kat işleri, oda tarafındaki bitmiş yüzeyi izleyerek ve duvar kalınlığını dışarıda bırakarak net ölçülür. Taşıyıcı, alan ve gayrimenkul işleri ise, duvar kalınlığını kapsayan ve iç bölme duvarları ile kolonları içeren, dış yüze ya da iç baskın yüze kadar brüt ölçülür. Taban alanı raporlandığında, adı belirli bir standarda göre raporlanır ve her standart aynı bina için farklı bir sayı verir, çünkü her biri sınırı farklı çizer. Uluslararası Mülk Ölçüm Standartları (IPMS) üç sınır tanımlar: dış yüze kadar IPMS 1 (brüt dış alana yakın), iç baskın yüze kadar IPMS 2 (brüt iç alana yakın) ve kullanıcının münhasır alanı olan IPMS 3 (net iç alana yakın). Amerika Birleşik Devletleri'nde ticari kiralama BOMA 2017 kiralanabilir alanı, tek aileli konut değerlemesi ise ANSI Z765-2021 brüt yaşam alanını kullanırken Almanya alanı DIN 277 kapsamında sınıflandırır; burada brüt taban alanı, net oda alanı artı yapı alanına eşittir.

Bir duvarın kısmen cam, kısmen son kat olduğu yerlerde, iç sınır kesitin tamamı boyunca tek bir düzlem üzerinde durmalıdır. IPMS bunu İç Baskın Yüz ile sabitler: sınır, her duvar kesiti için taşıyıcı tabandan ölçülen en alt 2,75 m'nin (ya da daha düşükse tavana kadar) %50'sinden fazlasını kaplayan iç yüzeyi izler ve hiçbiri %50'yi aşmazsa bitmiş yüzeye kadar gider. BOMA aynı %50 testini kullanır ancak tam tabandan tavana yükseklik üzerinden; dolayısıyla fark, yüzdede değil, referans düzlemindedir.

Her standart küçük açıklıkları göz ardı eder, çünkü tasarruf edilen malzeme kesip biçme firesiyle dengelenir. Alan eşiği tek bir sayı değildir: esnaf dalına göre değişir. NRM2'ye göre, son kat ve kaplamaların çoğu 1,00 m² veya daha küçük alan boşluklarını göz ardı eder; insanların kimi zaman aktardığı 5 m² rakamı NRM2 yerinde dökme beton kalıp kuralıdır (duvar örme değil); duvar örme işi 0,50 m² veya daha küçük tek bir eşik kullanır ve ayrık ayaklarda ve kolonlarda baca kanalları için 0,10 m²'ye iner. Eski SMM7 soyu (Hint standardı IS-1200 ile ortak) ise duvar örme açıklıklarını bantlara ayırır: 0,50 m² veya daha küçük, düşüm yok; 0,50 ile 3 m² arası, bir yüz düşülür; 3 m²'nin üzerinde, her iki yüz düşülür ve sövelar, denizlikler ve lentolar ayrı ölçülür. Almanya da esnaf dalına göre ayırır; duvar örme, sıva, boya ve alçıpan için alan açıklıklarını yalnızca yaklaşık 2,5 m²'nin üzerinde, fayans, şap ve döşeme için ise yaklaşık 0,1 m²'nin üzerinde düşer. Amerika Birleşik Devletleri teamülünde, boyanın 100 fit kareden küçük açıklıkları ve alçıpanın 32 fit kareye kadar (bir 4'e 8 levha) açıklıkları göz ardı etmesi gibi istisnalar dışında kodlanmış bir rakam yoktur.

Hacim kendi eşiğini kullanır: NRM2 yerinde dökme beton 0,05 m³'ün altında düşüm yapmaz (oluklu ve kasetli döşemeler net ölçülür) ve Almanya yalnızca 0,5 m³'ün üzerinde düşer. İki kural her şeyi keser. Küçük boşluk eşiği yalnızca ölçülen alanın tamamen içinde kalan açıklıklara uygulanır; kenardaki bir açıklık, sınırın kendisi hareket ettiği için boyutundan bağımsız olarak her zaman düşülür. Ayrıca bir açıklık alanı azaltır ancak genellikle doğrusal uzunluğu azaltmaz, çünkü sıralama sıradan kapı ve pencerelerin ötesine devam eder; istisnalar, süpürgelik ve pervazın söveli açıklıklar boyunca devam etmesi ve NRM2 bölme duvarlarının yalnızca tam yükseklikteki boşluklarda kesilmesidir. Almanya ayrıca kısa doğrusal kesintileri belirli bir küçük sınıra kadar (genellikle yaklaşık 0,30 m) doğrudan geçerek hesaba katar.

İş, bir kural aksini belirtmedikçe, yerinde sabitlendiği şekilde net ölçülür: yerleştirilen gerçek katı kütle ya da kapsam. Kavisli ve yarıçaplı işler, iç ya da dış yay üzerinden değil, malzemenin merkez çizgisi boyunca ölçülür. Eğimli ya da üç boyutlu olan her şey, düz plan izdüşümüyle değil, gerçek açılım uzunluğuyla ölçülür: çatılar bir eğim faktörü alır, boru ve kanal dikey düşey ve inişlerini ekler, merdiven korkulukları ise eğim üzerinde ölçülür.

Firenin, bindirmelerin ve tamamlamaların nerede hesaba katıldığı bölgesel bir ayrımdır ve klasik bir çift sayım tuzağıdır. RICS soyu (NRM2, ANZSMM ve Kanada CIQS yöntemi), bindirmeleri, ekleri, dikişleri ve fireyi zaten net ölçülen miktara dahil edilmiş ve birim fiyata fiyatlandırılmış sayar; dolayısıyla metraj ayrı bir yüzde eklemez. Amerika Birleşik Devletleri uygulaması bunun tersini yapar: net bir teklif miktarı alır, ardından sipariş miktarı için açıkça esnaf dalına özgü bir fire ve bindirme yüzdesi ekler. Almanya net ölçer ancak belirli bir sınırın üzerindeki belirli fireyi öder. Tehlike, fireyi iki kez, bir kez miktarda ve bir kez birim fiyatta uygulamaktır; bu nedenle aynı duvar üç sayı verebilir: net teklif miktarı, net artı fire sipariş miktarı ve ödeme için ölçülen hakediş miktarı.

Her standart miktar başına birimi sabitler ve birim ile yuvarlama ayrı işlemlerdir. NRM2, doğrusal işleri metre cinsinden, adetli kalemleri sayı ya da kalem olarak, donatı ve yapısal çeliği ise ağırlıkça ton cinsinden raporlar. Amerika Birleşik Devletleri uygulaması, 100 fit karelik kareler halinde çatı kaplaması olmak üzere, emperyal birimleri (doğrusal fit, fit kare, kübik yarda, adet ve ton) kullanır. Yuvarlama iki aşamada gerçekleşir: NRM2, ham boyutları çarpılmadan önce en yakın 10 mm'ye yuvarlar (5 mm ve üzeri yukarı yuvarlanır, 5 mm'nin altı dikkate alınmaz), ardından nihai miktarı en yakın tam sayıya yuvarlar, bir birimin altındaki her şeyi bir birim olarak hesaplar ve donatı ile yapısal çeliği iki ondalık basamağa kadar ton cinsinden raporlar. Amerika Birleşik Devletleri'nde sipariş, bir kamyon dolusu beton ya da bir boy kanal gibi, satın alınabilir malzeme artışına kadar yukarı yuvarlar.

Standartlar, ne kadar yardımcı işin ayrı ölçüleceği ile ne kadarının birim fiyata dahil sayılacağı konusunda da farklılık gösterir. NRM2, tarif edilmeyenin dahil olmadığı ilkesiyle, sövaları, denizlikleri, harpuştaları, uçları ve işçilikleri ayırarak, öncülünden daha fazla kalemi bilinçli olarak ayrı ölçer. SMM7 ve Amerika Birleşik Devletleri teamülü, birim fiyata daha fazlasını dahil eder. Almanya bu ayrımı açık hale getirir: her esnaf kuralı, birim fiyata her zaman dahil olan ikincil işler olan Nebenleistungen'ini, belirtildiğinde ayrı ölçülen ve ödenen özel işler olan Besondere Leistungen'inin karşısına koyar. Bu tercih, bir metrajın kaç satır kalemi üreteceğini belirler.

İnşaat mühendisliği ve karayolu işleri, yöntemin keşif tercihi yerine sözleşmeye dayalı olduğu, tanımlanmış bir ödeme kalemi listesine karşı ödeme için ölçülür. CESMM4, işi her birinde bir dahil-ve-hariç listesi, bir sınıflandırma tablosu ve ölçüm kuralları bulunan 26 harfli sınıfa ayırır. Amerika Birleşik Devletleri karayolu işleri, her ödeme kaleminin kendi ölçüm yöntemini ve ödeme esasını taşıdığı eyalet ve AASHTO standart şartnamelerini izler; örneğin dolgu kübik yarda ile ya da koruma bariyeri yüzü boyunca doğrusal fit ile ölçülür. Bu miktarlar yalnızca çizimlerdeki net ya da ödeme çizgilerine kadar ödenir: fazla kazı, fazla kırma ve bunu düzeltmek için gereken ekstra dolgu ya da beton, yüklenicinin riskidir ve ödenmez.

Daha geniş anlamda, aynı çizim amaca bağlı olarak farklı sayılar üretir; bu nedenle önce amacın belirlenmesi gerekir. Teklif miktarı net ölçülen tutardır, satın alma siparişi fire ve bindirme ekler ve malzeme artışına kadar yukarı yuvarlar, hakediş sözleşmenin belirttiği yönteme karşı yeniden ölçülür ve maliyet kontrolü aynı net ölçümü daha ince böler. Taban alanı raporlaması kendi niteleyicilerini taşır: ANSI Z765 brüt yaşam alanı yalnızca zemin üstü bitmiş alanı sayar ve asgari tavan yükseklikleri dayatır, IPMS sınırlı kullanımlı alçak tavanlı alanları kapsar ancak bunları işaretler ve DIN 277 kullanılabilirliğinden bağımsız olarak her katı sayar. Ortak alan için BOMA, kullanılabilir alanı bina başına bir yük faktörü aracılığıyla kiralanabilir alana brütleştirir, IPMS açıklıkları ve ortak tesisleri ayrı belirtir ve tek aileli brüt yaşam alanı hiç brütleştirme uygulamaz. Exayard planları okur ve seçilen standardın kurallarını uygular; böylece sınırlar, düşümler, birimler ve fire, geçerli kural kitabının öngördüğü şekilde ele alınır.