Przedmiar nawierzchni i robót płaskich

Każda utwardzona powierzchnia to zamknięty wielokąt obrysowany do zewnętrznej krawędzi robót: zewnętrznego lica deskowania w przypadku formowanej płyty betonowej, zewnętrznego lica obramowania lub rzędu rolkowego w przypadku kostki brukowej oraz tylnej krawędzi krawężnika lub linii krawędzi nawierzchni w przypadku asfaltu. Obrysowanie wewnątrz deskowań zaniża powierzchnię, a przez nią objętość, o około 2 do 5 procent. Obrys podaje się w metrach kwadratowych, jardach kwadratowych lub stopach kwadratowych.

Przeliczanie to moment, w którym roboty nawierzchniowe odbiegają od płyty budynku. Tonaż asfaltu to powierzchnia razy grubość po zagęszczeniu razy gęstość, gdzie projektowa gęstość wynosi około 145 funtów na stopę sześcienną, czyli mniej więcej 110 funtów na jard kwadratowy na każdy cal grubości po zagęszczeniu. Asphalt Institute liczy od 142 do 148 funtów na stopę sześcienną, przyjmując 148 jako wartość roboczą, ale dokładna wartość zależy od konkretnej mieszanki. Betonowe roboty płaskie przelicza się na jard kwadratowy o określonej grubości na potrzeby układania oraz na jardy sześcienne na potrzeby zamówienia mieszanki towarowej, obliczane jako powierzchnia w stopach kwadratowych razy grubość w stopach, podzielone przez 27, plus naddatek na odpady. Kostkę przelicza się na sztuki jako powierzchnię netto razy jeden plus odpad wynikający z wzoru. Podbudowę z kruszywa przelicza się na zagęszczone jardy sześcienne lub na tony za pomocą współczynnika zagęszczenia.

Dla powierzchni utwardzonej obowiązuje zasada zewnętrznej krawędzi. Dwie pozycje nawierzchniowe odchodzą od modelu powierzchniowego i są obmierzane liniowo. Krawężnik ze ściekiem jest tą pozycją, którą najczęściej liczy się błędnie. Obmierza się go wzdłuż linii spływu ścieku lub lica krawężnika i biegnie on w sposób ciągły przez zjazdy, uliczki, wpusty, studzienki ściekowe i pochylnie dla osób z niepełnosprawnościami, bez potrącenia za te elementy. Stanowe specyfikacje drogowe konsekwentnie to potwierdzają: krawężnik obmierza się wzdłuż linii przeprowadzonej przez zjazdy i uliczki, bez potrącenia długości za elementy odwodnienia osadzone w linii krawężnika. Jest to przeciwieństwo zasady dla listew wewnętrznych, gdzie podnosi się pióro przy każdym otworze. Deskowanie krawężnika i tak jest ustawiane, a beton i tak układany przez te przejścia, a zintegrowana głowica wpustu jest rozliczana jako osobna pozycja, więc potrącenie jej długości zaliczałoby ją podwójnie.

Oznakowanie poziome także jest liniowe, ale dzieli się na dwie kategorie. Linie pasów ruchu obmierza się w stopach bieżących przy określonej szerokości pasa, zwyczajowo 4 calach, więc 4-calowa linia pasa to jedna stopa bieżąca. Symbole takie jak strzałki kierunkowe, napisy, bloki przejść dla pieszych i linie zatrzymania wycenia się sztukowo lub w stopach kwadratowych powierzchni oznakowanej. Jeden szczegół pozostaje zależny od specyfikacji: niektóre instytucje obmierzają linię przerywaną od końca do końca wraz z przerwami, inne rozliczają tylko pomalowane odcinki, więc potwierdź podstawę obmiaru linii przerywanej, a nie zakładaj jej z góry.

Powierzchnie utwardzone są duże i ciągłe, więc kwestia potrąceń sprowadza się do tego, które wewnętrzne wyspy usunąć. Odejmij większe nieutwardzone elementy wzdłuż ich krawędzi: wyspy zieleni, donice, misy drzew, duże studzienki ściekowe, głowice włazów i elementów infrastruktury oraz wnęki na urządzenia. Nie odejmuj pojedynczych przejść rurowych, wpustów, podstaw słupków odbojowych i znaków ani małych otworów rdzeniowych, ponieważ pochłania je odpad.

Próg wielkości jest konwencją regionalną, a nie powszechnym przepisem. Powszechna praktyka pomija otwory o powierzchni około 1,00 metra kwadratowego, czyli mniej więcej 10,8 stopy kwadratowej, i mniejsze, odzwierciedlając wartość z RICS NRM2 dla wykończeń, która przenosi się na zewnętrzne powierzchnie utwardzone, a przez to samo pochodzenie na praktykę kanadyjską, australijską i nowozelandzką. Spornym wariantem jest 0,50 metra kwadratowego. Stany Zjednoczone nie mają skodyfikowanego krajowego progu i stosują tę samą konwencję około jednego metra kwadratowego. W przypadku asfaltu rozliczanego według zważonego tonażu potrącenie rozstrzyga się przy rozliczeniu, ponieważ płaci się za to, co przeszło przez wagę, ale wciąż ma to znaczenie dla kosztorysu i dla każdej pozycji powierzchniowej, takiej jak skropienie międzywarstwowe lub podbudowa.

Niemal każdy procent tutaj wynika z praktyki branżowej, a nie z ponumerowanego przepisu, więc każdy jest konfigurowalnym naddatkiem. Odpad asfaltu wynosi zazwyczaj około 5 do 8 procent, w pełnym zakresie od 3 do 10 procent, obejmując straty przy wałowaniu, nierówne i wyklinowane krawędzie, przywieranie do skrzyni ciężarówki oraz zakłady na połączeniach: niższy na dużych otwartych warstwach, wyższy na pracach rozdrobnionych. Warto unikać osobnego źródła nieporozumień. Luźną mieszankę na gorąco układa się o około 15 do 25 procent grubszą niż jej grubość po zagęszczeniu, ale ten naddatek luźnej nad zagęszczoną jest sprawdzeniem rozkładu i wydajności, a nie dodatkiem do tonażu zamawianego na bazie zagęszczonej i wbudowanej. Zamawiasz tonaż zagęszczony i wbudowany, a wytwórnia uwzględnia własną gęstość mieszanki; dodanie obu liczy podwójnie.

Betonowe roboty płaskie mają nadzamówienie od 5 do 10 procent i zwyczajowo nigdy poniżej 5 procent. Odpad kostki wynika z docinania krawędzi i rośnie wraz ze złożonością wzoru: wiązanie zwykłe lub blokowe najniższe na poziomie około 5 do 10 procent, wzór koszykowy około 10 do 12 procent, jodełka lub wzory pod kątem 45 stopni około 10 do 15 procent, a wzory koliste lub wachlarzowe najwyższe na poziomie około 15 do 25 procent. Interlocking Concrete Pavement Institute wymaga, aby docinana kostka brzegowa w ruchu kołowym była nie mniejsza niż jedna trzecia sztuki, i to minimum napędza odpad z docinania. Podbudowę z kruszywa zamawia się luźną, a układa zagęszczoną; tłuczeń zagęszcza się do mniej więcej 80 do 85 procent objętości luźnej, co daje pęcznienie około 10 do 15 procent. Jeżeli pozycją rozliczeniową jest zagęszczony jard sześcienny, naddatek mieści się w cenie jednostkowej; jeżeli jest to ton, przeliczasz według gęstości materiału po zagęszczeniu.

Przekrój nawierzchni jest warstwowy, a każda warstwa stanowi własną ilość: powierzchnia obrysu razy grubość danej warstwy. Dla kostki brukowej Interlocking Concrete Pavement Institute podaje podsypkę z piasku jako warstwę układania o nominalnej grubości 1 cala, czyli 25 milimetrów, rozściełaną i nieprzekraczającą 1,5 cala lub 40 milimetrów; brytyjska norma BS 7533 podaje warstwę układania bliższą 30 do 50 milimetrów. Podbudowę z kruszywa układa się w zagęszczonych warstwach o grubości maksymalnie 6 cali, czyli 150 milimetrów, przy czym grubsze warstwy są dopuszczalne tylko pod ciężkimi walcami wibracyjnymi, zagęszczone do 98 procent gęstości Proctora badanej według ASTM D698 dla ruchu pieszego lub D1557 dla ruchu kołowego.

Podsypka z piasku i warstwa podbudowy to osobne ustawienia, a nie alternatywy. Wartość 6 cali to grubość zagęszczenia pojedynczej warstwy, odrębna od minimalnej całkowitej grubości podbudowy z kruszywa dla chodnika dla pieszych, zwyczajowo 4 do 6 cali. Przepuszczalna nawierzchnia z kostki brukowej różni się konstrukcyjnie: brak warstwy podsypki z piasku, zbudowana z warstw o uziarnieniu otwartym, podsypka nr 8 na podbudowie nr 57 na zbiorniku dolnej warstwy podbudowy nr 2, więc nie wolno stosować do niej standardowej grubości podsypki z piasku. Grubości podbudów asfaltowych i betonowych pochodzą z przekroju typowego na rysunkach; odczytaj szczegół nawierzchni, a nie zakładaj go z góry.

Kilka pozycji wywodzi się z utwardzonego obrysu jako własne ilości. Powłoki z asfaltu płynnego (skropienie międzywarstwowe, skropienie podbudowy, powłoka uszczelniająca, mgła asfaltowa) wynikają z powierzchni: powierzchnia utwardzona lub podbudowy razy wskaźnik zużycia w galonach na jard kwadratowy. Wskaźniki dotyczą lepiszcza i zależą od powierzchni: skropienie międzywarstwowe około 0,05 do 0,10 galona na jard kwadratowy, skropienie na chłonnej podbudowie około 0,15 do 0,40, powłoka uszczelniająca lub mgła około 0,10 do 0,25. Materiał do oznakowania wynika z długości linii lub powierzchni oznakowanej, przy wskaźniku posypki kulkami szklanymi około 6,5 funta kulek na galon farby, podczas gdy samo pokrycie farbą lub masą termoplastyczną wynika z karty produktu i grubości warstwy mokrej. Normy materiałów do oznakowania obejmują ASTM D7942 i AASHTO M249.

Obramowanie kostki jest pozycją liniową wzdłuż obwodu, podczas gdy piasek do spoin i podsypki wynika z powierzchni. Przygotowanie podłoża, próbne wałowanie i geowłóknina separacyjna to pozycje powierzchniowe w jardach kwadratowych lub metrach kwadratowych pod obrysem, przy zakładzie geowłókniny zależnym od specyfikacji. Betonowe roboty płaskie na zewnątrz generują długość nacięć i spoin ze swojej powierzchni: spoiny dylatacyjne lub skurczowe rozmieszcza się zwykle co 24 do 36 razy grubość płyty, zgodnie z regułą praktyczną ACI i Portland Cement Association, przy głębokości spoiny około jednej czwartej grubości płyty. Produktem końcowym jest długość biegu według rodzaju spoiny; maksymalny rozstaw i moment nacinania zależą od mieszanki i jurysdykcji.

W przypadku nawierzchni pochyłych lub na pochylniach domyślnie obmierza się poziomy rzut na plan, a nie rzeczywistą powierzchnię pochyłą. Współczynnik nachylenia to ta sama zależność pierwiastka kwadratowego stosowana dla spadku dachu, istotna materiałowo tylko na stromych pochylniach, a RICS NRM2 utrzymuje stromo nachyloną nawierzchnię jako osobną pozycję. Jednostki zależą od regionu i pozycji rozliczeniowej: metryczne według RICS NRM2, CESMM4, normy australijsko-nowozelandzkiej i niemieckich metod DIN, a amerykańskie zwyczajowe według konwencji AASHTO i stanowych norm drogowych. Zaokrąglanie zależy od pozycji rozliczeniowej: krawężnik do najbliższej stopy bieżącej, powierzchnia do jarda kwadratowego lub metra kwadratowego, asfalt do jednostki dostawy.

Ten sam obrys daje trzy różne liczby w zależności od tego, po co powstaje przedmiar. Ilość obmierzona netto, na potrzeby oferty, to obrys netto przeliczony na tonaż, objętość lub sztuki po zastosowaniu progów otworów. Ilość zamówiona, na potrzeby zaopatrzenia, to ilość netto plus odpad i ewentualny naddatek na zagęszczenie, zaokrąglona w górę do jednostki dostawy: asfalt do tony lub ładunku ciężarówki, beton do jednostki mieszanki towarowej, kostka do kostki paczkowej lub palety, podbudowa do ładunku ciężarówki. Ilość obmierzona do rozliczenia, na potrzeby rozliczeń postępu robót drogowych, to ilość wbudowana: asfalt według certyfikowanego tonażu z wagi, krawężnik według stóp bieżących wbudowanych, chodnik według ułożonych jardów kwadratowych, oznakowanie według zainstalowanej długości lub liczby, przy odpadzie ujętym w cenie jednostkowej i nigdy nierozliczanym osobno. Podanie ilości zamówionej jako ilości rozliczeniowej zawyża rachunek inwestorowi; podanie ilości netto jako zamówienia powoduje niedobór dostawy względem robót.

Stany Zjednoczone wyróżniają się wyceną asfaltu według zważonego tonażu, a robót płaskich według jarda kwadratowego o określonej grubości, co jest pozostałością tradycji standardowych specyfikacji drogowych, a nie metody obmiaru kosztorysowego. Wielka Brytania, kraje Wspólnoty Narodów oraz metody europejskie wyceniają powierzchnię utwardzoną w metrach kwadratowych z grubością warstwy podaną jako opis i ujmują odpad w cenie jednostkowej.