Przedmiar instalacji elektrycznych

Trasę rury instalacyjnej mierzy się wzdłuż osi trasy, od geometrycznego środka jednej obudowy do środka następnej, a nie od ścianek czołowych puszek. Zatrzymanie pomiaru na ściance czołowej pomija odcinek rury wewnątrz każdej obudowy, a strata ta powtarza się na każdej trasie. RICS NRM2 Work Section 39 mierzy instalacje netto wzdłuż osi trasy, a ANZSMM zlicza punkty pomiędzy rozdzielnicami wzdłuż przebiegu. Rury prowadzi się pod kątem prostym, równolegle do ścian i konstrukcji, nigdy po przekątnej, dlatego pomiar przeciwprostokątnej w linii prostej jest najczęstszą przyczyną zaniżenia: sumuj odcinki ortogonalne wzdłuż rzeczywistego przebiegu.

Od trasy koryta nic się nie potrąca. Oś trasy przechodzi prosto przez każde kształtkę i wnika do każdej obudowy, a puszki i kształtki zlicza się jako odrębne pozycje, zamiast je odejmować. Jedyne korekty to dodatki: niewielki naddatek na każde wygięcie z tytułu zapasu na promień oraz pionowe odcinki opisane poniżej.

Obrys naniesiony na rzucie kondygnacji obejmuje wyłącznie poziomą część trasy. Koryto opada również do każdego urządzenia, wznosi się pionami wzdłuż ścian i słupów oraz wyprowadza króćce przez stropy. Te pionowe odcinki są niewidoczne na rzucie i stanowią najczęściej pomijaną wielkość rur, dlatego trzeba je doliczyć; metody normowe mierzą długość rozwiniętą, w stanie w pełni zmontowanym. Linie zasilające, piony i przyłącze należy odczytać ze schematu jednokreskowego i schematów pionów, ponieważ pionowy odcinek rury między poziomami rozdziału nie pojawia się na rzucie.

Wysokości odejść odczytuje się z projektowego zestawienia wysokości montażu, jeśli takie podano. W przeciwnym razie praktyka branżowa sytuuje środek puszki gniazda na około 18 calach nad poziomem posadzki wykończonej, a puszki łącznika na około 48 calach; NEC nie ustala stałej wysokości montażu do zastosowań ogólnych. Przepisy o dostępności wyznaczają przedział, a nie wartość domyślną: ICC A117.1 oraz ADA Standards wymagają, aby dostępne elementy obsługowe znajdowały się w zasięgu od 15 do 48 cali nad poziomem posadzki wykończonej. W Wielkiej Brytanii Approved Document M umieszcza oś łączników i gniazd wtyczkowych między 450 a 1200 milimetrami nad poziomem posadzki wykończonej w nowych lokalach mieszkalnych, a krajowe przepisy o dostępności w innych regionach ustalają własne przedziały.

NEC ogranicza łączną sumę wygięć między punktami przeciągania do 360 stopni, co odpowiada czterem wygięciom ćwierćkątowym, i ustala to w sekcji .26 dla każdego typu koryta: 358.26 dla EMT, 344.26 dla sztywnej rury metalowej, 342.26 dla pośredniej rury metalowej, 348.26 dla giętkiej rury metalowej, 352.26 dla PVC oraz 362.26 dla niemetalowych rurek elektroinstalacyjnych. Gdy trasa wraz z odsadzkami przekroczyłaby 360 stopni, należy wstawić puszkę przeciągową. Puszka przeciągowa dzieli trasę na dwa odrębnie mierzone odcinki i dodaje jedną obudowę do zliczenia; puszki przeciągowe liczy się sztukowo i nigdy nie wlicza w długość rury. Wielka Brytania (BS 7671) oraz Australia i Nowa Zelandia (AS/NZS 3000) osiągają ten sam cel poprzez wymagane puszki przeciągowe i kontrolne, a nie poprzez sztywną wartość w stopniach.

Nigdy nie przyjmuj długości rury jako długości przewodu. Żyły wychodzą poza koniec rury i wnikają do każdej obudowy na potrzeby zakończeń i połączeń, dlatego metraż przewodu zawsze przekracza metraż rury. NEC wymaga co najmniej 6 cali (150 milimetrów) swobodnej żyły przy każdym osprzęcie, puszce łączeniowej i punkcie łącznika, a duże rozdzielnice i aparatura rozdzielcza wymagają dodatkowego zapasu na podłączenie; w Wielkiej Brytanii BS 7671 wymaga odpowiedniej długości żyły przy osprzęcie, przy czym typowy zapas to około 150 milimetrów, a większe pętle przy rozdzielnicach. Przewód mnoży się następnie przez liczbę żył w każdym korycie, ponieważ jedna rura prowadzi ich kilka, i obciąża się go własnym naddatkiem na odcinki ucinane z końców szpuli, ubytki przy przeciąganiu oraz pętle zakończeniowe. Tylko minimum na puszkę jest ustalone przepisem; większe pętle na podłączenie przy rozdzielnicach i aparaturze rozdzielczej to naddatki praktyczne.

Istnieją dwa uznane sposoby pomiaru obwodów. Metoda szczegółowa odwzorowuje każdy odcinek od puszki do puszki i je sumuje: najdokładniejsza, najwolniejsza i właściwy wybór do zaopatrzenia i zamawiania. Metoda przelotu plus średnia mierzy przelot od rozdzielnicy do najdalszego urządzenia, a następnie dodaje średni metraż na urządzenie dla obwodu prowadzonego szeregowo; jest szybsza i powszechna we wczesnym etapie ofertowania w USA. Ten średni metraż nie jest ustalony żadną normą i znacznie różni się w zależności od przeznaczenia (mieszkalne, komercyjne lub przemysłowe), wysokości pomieszczeń i zagęszczenia urządzeń, dlatego należy go traktować jako wartość regulowalną, kalibrowaną na podstawie historii projektów. W Stanach Zjednoczonych robociznę nalicza się według NECA Manual of Labor Units, który wycenia zamontowane koryto na 100 stóp w stopniach normalnym, trudnym i bardzo trudnym.

Zliczenia osprzętu zasilają zarówno zaopatrzenie w osprzęt, jak i wyznaczanie obwodów odbiorczych, dlatego liczy się je według urządzenia i rozdziela według typu z zestawienia. Gniazda liczy się według urządzenia: gniazdo podwójne to jedna sztuka, a gniazda specjalnego przeznaczenia (kuchenka, suszarka, 208 do 240 woltów), GFCI, hermetyczne oraz puszki podłogowe stanowią odrębne pozycje zliczeniowe według typu. Łączniki, oprawy, gniazda teleinformatyczne i AV oraz puste puszki łączeniowe się pomija. W Wielkiej Brytanii oraz w Australii i Nowej Zelandii gniazda wtyczkowe często zlicza się według liczby pól, dlatego gniazdo bliźniacze to jeden element osprzętu, ale dwa gniazda.

Łączniki liczy się według mostka lub uchwytu, a nie według puszki, dlatego zespół trzykrotny liczy się jako trzy. Sterowanie wielopunktowe ma urządzenie na każdym końcu i oba się zlicza: amerykańskie three-way i four-way to brytyjskie two-way i intermediate. Ściemniacze, czujniki obecności i wyłączniki czasowe stanowią odrębne pozycje zliczeniowe. Oprawy liczy się sztukowo według oznaczenia typu z zestawienia opraw; opraw rastrowa 2 na 4 to jedna oprawa, nawet jeśli zajmuje kilka płyt sufitu podwieszanego. Oprawy ciągłe liniowe, wnękowe i w rzędach można zamiast tego mierzyć w jednostkach długości według typu, a oprawy ewakuacyjne, awaryjne i zewnętrzne stanowią odrębne pozycje. Normy odróżniają punkt oświetleniowy (wypust elektryczny) od oprawy (samego korpusu), a NRM2 i ANZSMM zliczają oba.

Aparatura rozdzielcza to odrębna pozycja zliczana sztukowo, oddzielona od osprzętu, opraw i koryt. Każdą rozdzielnicę tablicową, rozdzielnicę główną, zestaw aparatury rozdzielczej lub tablicę rozdzielczą zlicza się i opisuje typem, liczbą pól lub biegunów oraz parametrami znamionowymi. RICS NRM2 zlicza rozdzielnice ilościowo wraz z liczbą pól i parametrami znamionowymi, a ANZSMM ujmuje je w zestawieniu rozdzielczym. Odczytuj to ze schematu jednokreskowego i schematów pionów, nigdy z rzutu kondygnacji, ponieważ każda rozdzielnica to kosztowna pozycja, którą łatwo pominąć.

Uziemienie i połączenia wyrównawcze to odrębny system według NEC Article 250: przewód uziemienia roboczego, elektrody (pręty, płyty lub elektroda otulona betonem), połączenia wyrównawcze oraz przewód ochronny prowadzony z każdym korytem dodają wielkości, które umkną przy liczeniu wyłącznie żył fazowych i neutralnych. Przewód ochronny dodaje metraż przewodu, chyba że samo metalowe koryto pełni funkcję uziemienia, a osprzęt elektrod stanowi odrębną pozycję zliczaną sztukowo; w Wielkiej Brytanii BS 7671 mierzy przewody ochronne obwodów oraz główne połączenia wyrównawcze oddzielnie według przekroju i typu.

Drabiny kablowe, szynoprzewody i kanały szynowe, kanały kablowe oraz koryta natynkowe mierzy się inaczej niż rury i nie wolno ich wliczać w długość rur. Mierzy się je w jednostkach długości według systemu, wymiaru lub parametrów znamionowych, podając łączenia, rozstawy i podpory, a ich kształtki (kolana, trójniki, skrzynki odgałęźne, zasilania końcowe i podpory) zlicza się oddzielnie. RICS NRM2 mierzy korytka i kanały w metrach, podając łączenia, rozstawy i podpory, a szynoprzewody według długości i parametrów znamionowych; właściwe artykuły NEC to 392 dla drabin kablowych, 368 dla szynoprzewodów oraz 376 i 378 dla kanałów kablowych.

Podziemne instalacje elektryczne mierzy się w jednostkach długości według układu, podając liczbę i wymiar rur osłonowych, natomiast wykop pod rów, podsypkę, zasypkę i otulinę betonową mierzy się oddzielnie według przedziału głębokości ułożenia. NEC Table 300.5 ustala minimalne przykrycie według metody prowadzenia przewodów i typu obwodu, co wyznacza przedział głębokości. Ponieważ rów często należy do zakresu uzbrojenia terenu, ujmij go w przedmiarze dokładnie w jednym miejscu, aby uniknąć podwójnego liczenia, i dodaj pozycję na objętość betonu tam, gdzie zespół rur osłonowych jest otulony.

Roboty modernizacyjne i remontowe klasyfikują każdą pozycję do jednego z trzech stanów: istniejące pozostające (bez przedmiaru), usuwane (pozycja rozbiórkowa mierzona na potrzeby robocizny demontażu i utylizacji) oraz wykorzystywane ponownie (istniejące koryta lub puszki, przez które przeciąga się nowe przewody). Ponowne wykorzystanie istniejącego koryta zmniejsza długość nowych rur, ale nadal wymaga przeciągnięcia przez nie nowego przewodu. RICS NRM2 mierzy demontaż i przebudowę jako pozycje odrębne od nowej instalacji. Opieraj to na inwentaryzacji stanu istniejącego, a nie wyłącznie na rzucie.

Okablowanie odbiorcze i linie zasilające przedmiaruje się oddzielnie. Obwody odbiorcze prowadzą małe rury i przewody do urządzeń; linie zasilające, piony i przyłącze prowadzą duże rury i przewody między aparaturą, przy bardzo różnych wymiarach, stawkach robocizny i sposobach prowadzenia, dlatego ich połączenie zniekształca kosztorys. Obwody odbiorcze odczytuje się z rzutu kondygnacji; linie zasilające, piony i przyłącze ze schematu jednokreskowego i schematów pionów. Rozdzielaj rury również według typu koryta (EMT, sztywna, pośrednia, PVC lub giętka) oraz wymiaru handlowego, ponieważ każdy ma własną stawkę materiału i robocizny.

Koryto to wielkość liniowa: regiony stosujące jednostki imperialne mierzą rury w stopach bieżących, z robocizną NECA wycenianą na 100 stóp, a regiony metryczne w metrach bieżących wzdłuż osi trasy, w każdym przypadku z podziałem według typu koryta i wymiaru handlowego oraz zaokrągleniem do konwencji danego regionu. Naddatki na zamawianie dotyczą wyłącznie ilości materiału, nigdy zmierzonej granicy ani ilości rozliczanych w stanie zamontowanym. Rury obciąża się naddatkiem na odpad z tytułu odcinków, ubytków przy gięciu i uszkodzonych odcinków, często rzędu 10 procent i wyższym na trasach o licznych wygięciach, a przewód obciąża się nieco wyższym naddatkiem na odpad i podłączenie z uwagi na straty przy przeciąganiu i pętle zakończeniowe. Te wartości procentowe to praktyczne naddatki na zamawianie, a nie wartości normowe, dlatego kalibruj je na podstawie historii projektów.

Metody regionalne różnią się rozłożeniem akcentów. Stany Zjednoczone nie mają metody ustawowej, posługują się konwencją opartą na NEC w jednostkach imperialnych i dopuszczają uproszczenie przelotu plus średnia. Wielka Brytania jest najściślej skodyfikowana: RICS NRM2 Work Section 39 mierzy instalacje netto wzdłuż osi trasy w metrach, zlicza osprzęt i oprawy ilościowo oraz oddziela obwody końcowe od podgłówek, przy czym BS 7671 reguluje puszki przeciągowe i zapasy żył. Australia i Nowa Zelandia stosują ANZSMM z podejściem opartym na zestawieniu rozdzielczym, które zlicza każdy punkt według lokalizacji i typu, w całości metrycznie. Kanada jest hybrydowa: rysunki metryczne, wymiary handlowe imperialne, praktyka zgodna z NEC oraz metody przedmiarowania o rodowodzie brytyjskim. Kraje europejskie stosują metody krajowe, takie jak niemieckie normy oparte na DIN, metryczne, z wysokościami urządzeń ustalonymi przez krajowe normy dostępności. Roboty międzynarodowe ujednolica się na ICMS, mierząc instalacje w metrach osi trasy. Exayard odczytuje komplet rysunków, schemat jednokreskowy i zestawienia, stosuje te zasady według typu koryta i typu urządzenia oraz zapisuje normę stojącą za każdą wielkością, aby można ją było sprawdzić i obronić.