Przedmiar instalacji HVAC

Kanały to jedna geometria, którą standardowe metody określają ilościowo na trzy różne sposoby, przy czym zmienia się sam mechanizm, a nie tylko jednostka. Praktyka amerykańska podaje masę blachy w funtach, wyznaczaną przez pomnożenie rozwiniętego przekroju przez długość odcinka, a następnie przez współczynnik masy danej grubości blachy. Praktyka brytyjska zgodnie z RICS NRM2 Work Section 38 mierzy metry bieżące wzdłuż osi kanału, przy czym kształtki uważa się za wliczone, o ile nie są mierzone osobno. Praktyka australijska i nowozelandzka zgodnie z ANZSMM, podobnie jak znaczna część praktyki kontynentalnej, mierzy powierzchnię kanału w metrach kwadratowych, a kształtki ujmuje się jako dopłatę (extra over). Żadne pojedyncze źródło nie wskazuje jednego mechanizmu obowiązującego na całym świecie, dlatego decyduje o tym obowiązująca metoda pomiaru, którą należy ustalić przed wykonaniem jakiegokolwiek pomiaru.

Kanał prosty mierzy się wzdłuż osi kanału, środkiem prostokątnego przewodu głównego oraz wzdłuż osi odgałęzień okrągłych lub spiralnych. Każdy odcinek prosty biegnie od jednej kształtki lub czoła urządzenia do następnego, a odcinek kończy się na kołnierzu urządzenia, a nie wewnątrz jednostki. Prowadź oś ortogonalnie i sumuj odcinki, ponieważ pomiar po przekątnej w linii prostej zaniża wynik, oraz dodaj prace pionowe, których rzut nie pokazuje: piony, przejścia nad belkami i opusty do każdego nawiewnika, odczytywane z przekrojów i schematów pionów.

Powtarzają się dwie pułapki. Długość zastępcza należy do projektowania, a nie do przedmiaru: metoda Total Effective Length w ACCA Manual D oraz metoda strat na kształtkach w wytycznych projektowania kanałów ASHRAE przeliczają kształtkę na długość kanału prostego wyłącznie po to, by dobrać wymiar kanału, więc jej doliczenie rażąco zawyża długość odcinka. Licz każdą kształtkę jako jeden element i mierz tylko rzeczywisty kanał prosty. Kształtki to także elementy, a nie potrącenia: w praktyce liczenia sztukowego długość zajmowana przez kształtkę wychodzi z odcinka prostego, ale wraca jako policzony element, więc długość rozwinięta jest zachowana, podczas gdy w praktyce kształtek wliczonych oś prowadzi się prosto na wskroś. W żadnej z tych metod nie stosuje się potrącenia za pustki ani otwory na odcinku liniowym.

Tam, gdzie kanały wycenia się według masy, ilość w funtach buduje się etapami. SMACNA ustala minimalną grubość blachy ocynkowanej na podstawie największego wymiaru kanału i klasy ciśnienia statycznego, a ten większy wymiar decyduje o wszystkich czterech bokach, choć specyfikacja projektu może go zastąpić grubszą blachą. Rozwinięcie to rozwinięty obwód przekroju, dwukrotność szerokości plus wysokość dla kanału prostokątnego oraz iloczyn liczby pi i średnicy dla kanału okrągłego i spiralnego, pomnożony przez długość odcinka, co daje powierzchnię blachy, przy czym kanał okrągły zużywa około 15 procent mniej metalu niż równoważny prostokątny. Naddatek materiałowy na szwy, połączenia i usztywnienia, zwykle około 15 procent, dolicza się przed zastosowaniem współczynnika masy i jest on praktyką kosztorysową, a nie ponumerowaną klauzulą.

Współczynnik masy przelicza powierzchnię na funty i pochodzi z Manufacturers' Standard Gauge dla stali ocynkowanej, który uwzględnia już naddatek na powłokę cynkową. Wartość wzorcowa to blacha 26 gauge wynosząca 0,906 funta na stopę kwadratową, a grubsze blachy zwiększają tę wartość, podczas gdy regiony metryczne wiążą współczynnik z grubością blachy w milimetrach pomnożoną przez gęstość stali, a nie z numerem grubości (gauge). Robocizna dzieli się tak samo: SMACNA podaje funty na godzinę dla kanału prostego i godziny na sztukę dla kształtek, dlatego kształtki ujmuje się sztukowo.

Różnica regionalna przenika jednocześnie wielkość podstawową, sposób traktowania kształtek oraz normę wykonawczą. Stany Zjednoczone mierzą funty na sztukę i wykonują zgodnie ze SMACNA, a Kanada stosuje tę samą konwencję na rysunkach metrycznych. Wielka Brytania mierzy metry bieżące wzdłuż osi, uznaje kształtki za wliczone zgodnie z regułą 38.7 NRM2 i wykonuje zgodnie z DW/144. Australia i Nowa Zelandia mierzą powierzchnię z kształtkami jako dopłatą (extra over) i wykonują zgodnie z AS 4254, a Europa kontynentalna również mierzy według powierzchni, przy czym normy EN regulują wykonanie i szczelność, a nie metodę pomiaru. Niezależnie od tego, która z nich obowiązuje, kanały rozdziela się na osobne pozycje według kształtu, grubości blachy, klasy ciśnienia, klasy szczelności, materiału i wyłożenia, ponieważ łączenie niezgodnych stawek zniekształca kosztorys.

Elementy nawiewno-wywiewne liczy się, każdy raz, z rozdziałem według funkcji oraz typu i wielkości. Terminologia ASHRAE je rozróżnia: kratka nie ma przepustnicy, anemostat kratkowy (register) to kratka z przepustnicą regulacyjną, a nawiewnik wyrzuca powietrze promieniowo. Licz osobno nawiew, wywiew i wyciąg, przypisane do oznaczenia przepływu powietrza, i nie licz opraw oświetleniowych, drzwiczek rewizyjnych ani przepustnic jako elementów nawiewno-wywiewnych. Nawiewnik szczelinowy liniowy ujmuje się według długości tam, gdzie jest ciągły, oraz sztukowo tam, gdzie figuruje w zestawieniu jako odrębny zespół.

Urządzenia takie jak centrale wentylacyjne, jednostki dachowe, skrzynki o zmiennym przepływie powietrza (VAV), wentylatory i układy typu split wylicza się sztukowo, dopasowując symbol na rzucie do zestawienia po oznaczeniu, tak aby jednostka pokazana na kilku arkuszach nie została policzona dwukrotnie. Urządzenia sterujące, takie jak termostaty, czujniki i siłowniki, stanowią odrębną pozycję wyliczaną sztukowo, która często leży na styku działów 23 i 25.

Przepustnice i drzwiczki rewizyjne wylicza się sztukowo według typu: przeciwpożarowe, łączone przeciwpożarowo-dymowe, regulacyjne lub równoważące oraz zwrotne, a do tego drzwiczki rewizyjne kanału przy każdym urządzeniu wewnątrzkanałowym. Lokalizacje przepustnic przeciwpożarowych i dymowych wyznaczają przejścia przez przegrody o określonej odporności ogniowej zgodnie z International Mechanical Code, dlatego odczytuje się je z planów odporności ogniowej, a nie wyłącznie z rzutu instalacji. Przewód elastyczny mierzy się w stopach bieżących według odcinka, nigdy się go nie waży; norma Air Diffusion Council dotycząca przewodów elastycznych wymaga podparcia w odstępach nie większych niż 4 stopy, ogranicza zwis do pół cala na stopę i wymaga montażu w pełnym rozciągnięciu, a nie w stanie ściśniętym.

Izolacja, zarówno otulina, jak i wyłożenie, mierzona jest według powierzchni kanału, który pokrywa, tym samym rozwinięciem, z rozdziałem według wartości R, grubości oraz typu otulina kontra wyłożenie. Wieszaki i podpory kanałów wyznacza się z odcinka przy standardowym rozstawie, rzędu 8 do 10 stóp dla poziomego kanału prostokątnego, około 4 stóp dla przewodu elastycznego i około 3 metrów w praktyce metrycznej. Odpady są kwestią umowną, a nie publikowaną normą, ponieważ stowarzyszenia branżowe ustalają normy wykonawcze i robociznę, a nie naddatki na odpad; przytaczane przedziały wynoszą z grubsza od 8 do 12 procent dla kanału prostokątnego i spiralnego, mniej dla przewodu elastycznego, a więcej dla płyt kanałowych i złożonych prac warsztatowych. Przewody czynnika chłodniczego i odprowadzenia skroplin w układach split stanowią osobną pozycję liniową według wymiaru.

Ten sam kanał daje różne ilości w zależności od celu, a podanie jednej z nich w miejsce innej prowadzi do zawyżenia lub zaniżenia rozliczenia. Oferta korzysta z ilości netto z pomiaru, zaopatrzenie z ilości netto powiększonej o naddatek na odpad i szwy, a rozliczenie postępu prac z ilości netto zmierzonej w miejscu wbudowania, gdzie odpad nigdy nie zawyża płatności, ponieważ zgodnie z NRM2 odpad mieści się w stawce, a nie w ilości. Exayard odczytuje rysunki i stosuje te zasady automatycznie, prowadząc każdy odcinek wzdłuż jego osi, ustalając dla danego regionu mechanizm masy, długości lub powierzchni oraz licząc kształtki, elementy nawiewno-wywiewne, urządzenia i podpory jako osobne pozycje.