Przedmiar prac ogrodniczych i nawadniających

Rabaty, darń, siew i hydroobsiew obrysowuje się do konturu netto powierzchni faktycznie obrabianej: krawędzi rabaty, granicy trawnika lub granicy obsiewu pokazanych na planie. Wszystko w obrębie tego konturu, co nie jest obsadzone, odlicza się przy jego krawędzi: budynki, nawierzchnie, elementy wodne, istniejące drzewa do zachowania oraz duże obszary skalne. Małych otworów się nie odlicza. RICS NRM2 Sekcja 35 (roboty terenowe i nawierzchnie) przyjmuje próg otworu 1,00 metra kwadratowego, czyli około 10,76 stopy kwadratowej, podniesiony z 0,50 metra kwadratowego z SMM7, stosowany do zieleni przez analogię. Praktyka prywatna w USA jest luźniejsza i pozwala, by mniejsze przerwy wchłonął naddatek odpadowy.

Darń i siew korzystają z tego samego wieloboku planu; różni się tylko sposób wyznaczania materiału. Darń podaje się w jardach kwadratowych ułożenia, nasiona jako masę z powierzchni netto pomnożonej przez normę wysiewu na jednostkę powierzchni, a hydroobsiew według powierzchni lub ładunku zbiornika. Specyfikacje drogowe mierzą darń jako miarę powierzchni w jardach kwadratowych, a obsiew na akr lub na „square” (100 stóp kwadratowych). Przy siewie konwencjonalnym przygotowanie podłoża, nasiona oraz ściółkowanie i mocowanie to odrębne pozycje; tylko hydroobsiew łączy je w jedną normę zawiesiny. Na skarpach domyślnie przyjmuje się rzut poziomy planu, chyba że specyfikacja wymaga powierzchni rzeczywistej na stromym wykopie lub nasypie; na skarpie 2:1 lub stromszej rzeczywista powierzchnia może być od 10 do 40 procent większa.

Ściółka, ziemia urodzajna i polepszacze glebowe to objętości wyznaczane jako powierzchnia rabaty netto pomnożona przez głębokość. Stałe geometryczne są dokładne: jeden jard sześcienny pokrywa 324 stopy kwadratowe przy 1 calu, 162 stopy kwadratowe przy 2 calach i 108 stóp kwadratowych przy 3 calach, co wynika z 27 stóp sześciennych na jard sześcienny pomnożonych przez 12 cali na stopę. Wartość przy 3 calach to dokładnie 108, a nie 100. Domyślna głębokość ściółkowania rabat wynosi od 2 do 3 cali, gdy plan jej nie podaje.

Ziemię urodzajną pod trawniki rozściela się na około 4 cale na płaskim terenie i około 2 cale na skarpie 3:1; zasypka dołów sadzeniowych to odrębna pozycja objętościowa. Luźna ziemia urodzajna osiada po ułożeniu, więc do zamówienia w stanie luźnym dolicza się naddatek osiadania od około 1,20 do 1,30 raza objętości ułożonej (około 1,15 dla ziemi piaszczystej), co odpowiada spulchnieniu gliny rzędu 20 do 30 procent. Polepszacz glebowy (kompost, wapno, nawóz) to odrębna pozycja mierzona. Żwir dekoracyjny układa się luźno, ale zagęszczona podbudowa z kruszywa pod nawierzchnią wymaga naddatku z objętości luźnej na zagęszczoną około 15 do 25 procent.

Drzewa i pojedyncze krzewy okazowe to czysta liczba sztuk odczytana z symbolu rośliny lub zestawienia, nigdy nie wyznaczana z powierzchni. Nasadzenia masowe (rośliny okrywowe, byliny, żywopłoty) wyznacza się jako powierzchnię rabaty podzieloną przez powierzchnię przypadającą na jedną roślinę. W obu przypadkach rośliny zlicza się z podziałem na gatunki oraz na klasę wielkości, obwodu pnia lub pojemnika, ponieważ RICS NRM2 Sekcja 37 oraz drogowe pozycje rozliczeniowe roślin rozliczają według klasy wielkości.

Przy rozstawie kwadratowym (siatkowym) powierzchnia na jedną roślinę to kwadrat rozstawu osiowego, więc liczba roślin na stopę kwadratową to jeden podzielony przez rozstaw w stopach do kwadratu: 4 przy 6 calach, 1 przy 12 calach, 0,25 przy 24 calach i 0,11 przy 36 calach. Przy rozstawie trójkątnym (przestawnym) powierzchnia na jedną roślinę to kwadrat rozstawu pomnożony przez 0,866, co mieści około 15 procent więcej roślin przy tym samym rozstawie. Rozstaw trójkątny jest domyślny dla naturalistycznych nasadzeń masowych, a kwadratowy dla formalnych siatek i rzędów.

Od liczby roślin warstwy dolnej odejmij drzewa warstwy górnej tam, gdzie korona wypiera rośliny okrywowe. Materiał roślinny obejmuje niewielki naddatek zamówienia rzędu 5 do 10 procent na ubytki i transport; w praktyce brytyjskiej NRM2 wymianę ujmuje się natomiast w okresie przyjęcia, pielęgnacji i usuwania wad jako odrębną pozycję lub kwotę. Wykop dołu sadzeniowego i zasypka z polepszaczem to pozycja objętościowa na roślinę (dół jest około 2 do 3 razy szerszy od bryły korzeniowej, na głębokość bryły korzeniowej), a palikowanie, odciągi, kraty pod drzewa i bariery korzeniowe to akcesoria na drzewo liczone od łącznej liczby drzew.

Rury instalacji nawadniającej to przedmiar długości rozwiniętej po osi, mierzony jak instalacja hydrauliczna. Magistrala i przewody boczne biegną po osi rury przez każdą kształtkę bez skracania; dolicza się pionowe odcinki: piony, złącza wahliwe i pionowe zejścia na głębokość zakopania; przebieg dzieli się według średnicy i klasy (magistrala PVC, boczny przewód polietylenowy, wąż kroplujący). Kształtki, skrzynki zaworowe, szybkozłącza i korki spustowe to odrębne liczby sztuk. Rury osłonowe pod nawierzchnią to odrębna pozycja liniowa: rura przewodowa wewnątrz większej osłony, wyprowadzona poza każdą krawędź nawierzchni. Przewód sterujący niskiego napięcia od sterownika do zaworów to także pozycja liniowa: jeden wspólny plus jeden przewód na zawór.

Zraszacze, emitery, zawory, sterowniki i zawory zwrotne to liczby sztuk. Gdy zraszacze wyznacza się z rozstawu, obowiązuje zasada „od zraszacza do zraszacza”: nie więcej niż 50 procent średnicy zasięgu przy wzorze kwadratowym, tak aby każdy zraszacz docierał strumieniem do następnego. Układy trójkątne łagodnieją do około 55 do 60 procent średnicy, a wąskie jednorzędowe pasy zacieśniają się do około 40 procent promienia; układ trójkątny wymaga mniej zraszaczy przy tym samym pokryciu. Wartość 50 procent dla wzoru kwadratowego jest skodyfikowana przez Florida Water Star; ASABE/ICC 802 dotyczy urządzenia emitującego, a nie układu. Emitery kroplujące liczy się na roślinę według wielkości, na przykład dwa emitery o wydatku 1 galona na godzinę na krzew oraz trzy lub cztery wokół strefy okapu dużego drzewa. Liczba stref to całkowity przepływ zraszaczy podzielony przez użyteczny przepływ zasilania, zwykle około 75 procent dostępnego przepływu, przy stracie na wodomierzu nieprzekraczającej 10 procent ciśnienia statycznego.

Maty przeciwerozyjne i maty wzmacniające darń mierzy się według powierzchni (jardy kwadratowe lub metry kwadratowe) z naddatkiem na zakłady szwów i zakotwień, a płotki przeciwmułowe i zabezpieczenia obwodowe według stopy bieżącej. Przy hydroobsiewie na stromych skarpach matrycę z włókna spajanego (BFM) nakłada się w ilości 3000 funtów na akr lub więcej przy około 10 procentach spoiwa, czyli w przybliżeniu 90 procent włókna drzewnego i 10 procent kleju spajającego wagowo; teren płaski lub łagodny przyjmuje 1500 funtów na akr lub więcej przy około 3 procentach spoiwa. Ochrona drzew to ogrodzenie liczone w stopach bieżących wokół każdej strefy ochronnej plus liczba chronionych drzew. Obrzeże rabaty to pozycja w stopach bieżących wzdłuż linii rabaty: pozycja materiałowa dla zamontowanego obrzeża stalowego, polietylenowego, aluminiowego lub betonowego, ale wyłącznie robocizna dla linii rabaty wyciętej szpadlem.

Nawierzchnie utwardzone (kostka segmentowa, płyty kamienne, murki, obrzeża) korzystają z konwencji nawierzchniowych: lico nawierzchni obrysowuje się jako powierzchnię do zewnętrznego obrzeża krawędziowego lub rzędu obramowania. Naddatek odpadowy kostki dolicza się według wzoru ułożenia: wiązanie cegiełkowe około 5 do 10 procent, wzór koszyczkowy około 8 do 12 procent, jodełka około 10 procent przy 90 stopniach i 18 procent przy 45 stopniach, a wzory koliste najwyżej, około 22 procent, wszystko zgodnie z praktyką branżową w oparciu o Interlocking Concrete Pavement Institute. Kruszywo podbudowy (zagęszczone, głębokość ustalana przez obciążenie) oraz podsypka piaskowa o grubości około 1 cala pod kostką to odrębne pozycje objętościowe, różne od powierzchni lica kostki.

W Wielkiej Brytanii i Irlandii obowiązuje RICS NRM2: uprawa gleby, siew i darniowanie w metrach kwadratowych, dowieziona ziemia urodzajna w metrach sześciennych, rośliny liczone w sztukach, zasada otworu 1,00 metra kwadratowego oraz pomiar netto, przy czym roboty inżynieryjne i drogowe ujmuje CESMM4. Australia i Nowa Zelandia stosują metody AIQS i nowozelandzkie z tego samego rodowodu RICS. Stany Zjednoczone nie mają metody ustawowej: w pracach prywatnych naddatek odpadowy wchłania małe otwory, natomiast prace publiczne stosują specyfikacje drogowe (darń w jardach kwadratowych, obsiew na akr lub „square”, rośliny w sztukach, jednostki imperialne). Kanada to hybryda pomiaru netto CIQS z rysunkami metrycznymi i materiałami imperialnymi. W Unii Europejskiej obowiązują metody krajowe, gdzie DIN 277 klasyfikuje powierzchnię, a prace niemieckie kierują się VOB Część C. Praktyka międzynarodowa kieruje się punktem odniesienia ICMS i IPMS, metrycznym i netto.

Ten sam plan daje różne liczby w zależności od celu przedmiaru. Ilość zmierzona netto, do oferty i rozliczeń, stosuje progi otworów i niczego nie dolicza. Ilość zamawiana, do zaopatrzenia, dolicza naddatek odpadowy i nadwyżkę zamówienia dopiero na tym etapie: darń około 5 do 15 procent, rośliny około 5 do 10 procent, ściółka około 10 procent i rury nawadniające około 5 do 10 procent, a do tego naddatek osiadania ziemi urodzajnej i naddatek zagęszczenia kruszywa podbudowy. Podanie ilości zamówieniowej jako ilości rozliczeniowej zawyża rachunek inwestora; podanie ilości netto jako zamówienia powoduje niedobór materiału na budowie.