Przedmiar stolarki wykończeniowej i zabudów meblowych

Listwa bieżąca (listwa przypodłogowa, obramowanie, gzyms koronowy, listwa krzesłowa, listwa ramowa) to ilość długościowa, w stopach bieżących w systemie imperialnym lub metrach bieżących w systemie metrycznym. Każdy standard zgadza się co do jednostki. Praca polega na zdecydowaniu, które otwory przerywają odcinek i ile odpadu doliczyć.

Zabudowy meblowe (szafki dolne, wiszące lub górne oraz wysokie) mierzy się albo sztukowo, gdzie każdą szafkę liczy się z opisem wymiarowym, albo w stopach bieżących odcinka szafek. Formalne metody przedmiarowania wyliczają każdy element wyposażenia. Praktyka mieszkaniowa i dealerska w Ameryce Północnej sumuje długości ścian, które zajmują szafki. Oba podejścia dają różne liczby i zasilają różne bazy kosztowe, więc wybór musi być jednoznaczny.

Blat (countertop lub worktop) to ilość powierzchniowa, w stopach kwadratowych lub metrach kwadratowych, z regułami potrąceń, które odwracają sposób mierzenia powierzchni podłogi. Trzymanie tych trzech rodzin osobno oraz segregacja w obrębie każdej z nich to pierwsza dyscyplina przedmiaru stolarki.

Najbardziej mylącą regułą listew jest to, które otwory przerywają odcinek listwy przypodłogowej. Listwa przypodłogowa całkowicie urywa się przy drzwiach i każdym otworze obramowanym sięgającym poziomu podłogi (obramowane arkady, drzwi francuskie, przesuwne, chowane w ścianie i tarasowe oraz okna od podłogi do podłogi), ponieważ sięgają one wysokości listwy. Biegnie nieprzerwanie pod zwykłymi oknami, gdzie parapet i podokiennik znajdują się powyżej listwy. Wyróżnikiem jest po prostu to, czy otwór sięga wysokości listwy. Listwa pomija też odcinki, gdzie nie ma jej wcale, na przykład za szafkami dolnymi, blatami umywalkowymi, wannami i kominkami. Podstawą jest RICS NRM2 Work Section 22, który mierzy cokoły netto w metrach bieżących z przerwami przy otworach, a strona montażowa podlega ANSI/AWI 0620-2024.

Listwa przypodłogowa kończy się na licu zamontowanego obramowania, a nie na otworze surowym czy skrzydle drzwiowym. Obramowanie montuje się jako pierwsze i jest szersze od otworu surowego o własną szerokość po każdej stronie, więc przerwa usuwana z listwy to otwór surowy plus obramowanie po obu stronach. Dla standardowych pojedynczych drzwi jest to mniej więcej 3 stopy (około 914 milimetrów); otwór podwójny, przesuwny lub szafy wnękowej jest szerszy, mniej więcej 5,5 stopy (około 1676 milimetrów). Gdy zestawienie stolarki podaje rzeczywistą szerokość obramowaną, użyj jej: te szerokości to robocze przybliżenia na wypadek, gdy jej nie podano.

Gzyms koronowy mierzy się wzdłuż odcinka ściany, od narożnika do narożnika, jako poziomą długość linii ściany, a nie po przekątnej lica wzdłuż kąta osadzenia. Lico jest dłuższe, ale wyznacza jedynie, jaki profil materiałowy kupujesz, a nie ilość. Gzyms koronowy biegnie nieprzerwanie po górze ściany nad drzwiami i oknami i przerywa się tylko w narożnikach ścian; połączenie kopiowane (wewnętrzne) czy ucięte na uciosie (zewnętrzne) to rozróżnienie robocizny, a nie długości. Listwa krzesłowa, listwa ramowa i listwa obrazowa idą za logiką odcinka ściany jak listwa przypodłogowa, ale wbiegają w obramowanie drzwi, a poza tym biegną nieprzerwanie, w tym za oknami na tej wysokości. Listwa skośna wzdłuż belki policzkowej schodów przedmiarowana jest osobno i mierzona na pochyleniu, wzdłuż przeciwprostokątnej, ponieważ cięcia pod kątem i dopasowywanie to inna pozycja robocizny.

Obramowanie drzwi i okien to osobna pozycja, mierzona na otwór, nigdy nie wliczana w długość listwy przypodłogowej. Obramowanie to listwa otaczająca każdy otwór, dwa boki i nadproże, a w przypadku okien dochodzi parapet wewnętrzny i podokiennik. Standardowe pojedyncze drzwi dają mniej więcej 16 do 17 stóp bieżących, dwa boki po około 7 stóp plus nadproże około 3 stóp.

Prawdziwym czynnikiem jest jednak liczba otworów według typu obramowania, a nie surowa długość. Płaskie obramowanie jeden-na-cztery, dwuczęściowe obramowanie kolonialne z listwą maskującą oraz okno z parapetem i podokiennikiem niosą bardzo różną robociznę na stopę, więc obramowanie segreguje się według profilu, a otwory liczy się według typu. W RICS NRM2 Work Section 22 obramowania mierzy się w metrach bieżących i opisuje na otwór, co odpowiada temu ujęciu na otwór. Liczby otworów pochodzą z liczb drzwi i okien już ujętych w przedmiarze.

Najgłębszy rozdźwięk w stolarce dotyczy tego, jak ujmuje się ilość odcinka szafek. Formalne metody przedmiarowania wyliczają każdą szafkę i element wyposażenia z opisem wymiarowym: są to RICS NRM2 Work Section 32 (meble, wyposażenie i sprzęt, liczone sztukowo), AIQS i NZIQS ANZSMM oraz CIQS Method of Measurement, i z tego korzysta komercyjna oferta na zabudowy meblowe. Praktyka mieszkaniowa i dealerska w Ameryce Północnej zamiast tego sumuje stopy bieżące odcinka szafek. Ta metoda stóp bieżących to konwencja mieszkaniowa i dealerska; standard zabudów meblowych ANSI/AWI 0641 kwalifikuje pracę, ale jej nie kodyfikuje.

W obu metodach szafki dolne, wiszące i wysokie pozostają w osobnych grupach i nigdy nie sumuje się ich w jedną ilość. Ich głębokości, koszty i stawki montażowe są różne. Szafki dolne mają około 24 cale głębokości, szafki wiszące około 12 cali głębokości, a szafki wysokie około 24 cale głębokości i 84 do 96 cali wysokości.

W metodzie stóp bieżących odcinek dolny jest przerywany wszędzie tam, gdzie stoi urządzenie bez szafki, a te przerwy się odejmuje. Standardowe gabaryty pochodzą z wymiarów producenta i wymiarów montażowych NKBA: kuchenka lub płyta grzewcza około 30 lub 36 cali, lodówka około 36 cali, zmywarka około 24 cale. Każdy otwór na urządzenie się liczy, a potrącenie długości wynika z liczby pomnożonej przez gabaryt. Urządzenia zabudowane lub z frontem panelowym zachowują korpus szafki i nie są odejmowane. Wypełnienia, listwy dopasowujące, listwy zawieszające, cokoły oraz wykończone panele boczne są zawsze osobnymi pozycjami doliczanymi, napędzanymi liczbą odsłoniętych boków i narożników, a nie długością odcinka, ponieważ wykończony panel boczny może nieść tyle materiału i robocizny co mała szafka.

Klasa AWI jest pełnoprawnym parametrem wejściowym, choć nie przesuwa żadnej obwiedni. Custom jest wartością domyślną i obejmuje większość jakościowej stolarki architektonicznej, gdzie poprawki są dopuszczalne, jeśli są nierozróżnialne z odległości 48 cali. Premium to najwyższa klasa, stosowana w miejscach o dużej widoczności, z niedoskonałościami nierozróżnialnymi z 24 cali oraz lepszym dopasowaniem forniru i usłojenia; jej konstrukcja stolarska jest taka sama jak w Custom, a różnica jest estetyczna i materiałowa. Economy to minimum, do stolarki użytkowej i zaplecza. Standardami są ANSI/AWI 0641-2019 dla zabudów meblowych oraz ANSI/AWI 0620-2024 dla stolarki wykończeniowej i montażu.

Wymagania klasy dotyczą tylko powierzchni odsłoniętych i częściowo odsłoniętych. Powierzchnie odsłonięte są widoczne przy zamkniętych drzwiczkach i szufladach, w tym wnęki podblatowe oraz wnętrza szafek z drzwiczkami szklanymi. Powierzchnie częściowo odsłonięte są widoczne tylko po otwarciu drzwiczek lub szuflady, na przykład wierzchy półek i wnętrza szuflad. Powierzchnie ukryte są wyborem producenta w każdej klasie. To wyznacza bazę kosztową mierzonych jednostek: wykończony panel boczny to powierzchnia odsłonięta i wyceniana w danej klasie, podczas gdy tył szafki przy ścianie jest ukryty. Poza Ameryką Północną klasy AWI nie są rodzime; prace w Wielkiej Brytanii, Australii i Nowej Zelandii oraz w Europie są specyfikowane indywidualnie dla projektu, więc obowiązuje wartość domyślna o średniej jakości.

Blat to powierzchnia, ale jego reguły odwracają logikę powierzchni podłogi. W przypadku materiałów kamiennych i z konglomeratu wycinanych z płyty, wycięcia pod zlew, płytę grzewczą i baterię nie są odejmowane od powierzchni materiału. Wykonawca wycina je z litej płyty, a usunięty fragment to odpad, więc płacisz za pełny prostokąt wraz z wycięciem. Wycięcia zamiast tego dodają pozycje obróbcze, każde liczone osobno. Reguła brzmi więc: powierzchnia pełnego prostokąta dla materiału plus liczba wycięć dla obróbki.

Blat mierzy się do wykończonej krawędzi wierzchu, która wykracza poza lico szafki o nawis, niewynikający z głębokości szafki. Standardowy nawis przedni wynosi około 1,5 cala (38 milimetrów) dla kamienia, mniej więcej pół cala więcej niż dla laminatu, plus nawisy boczne i czołowe na odsłoniętych końcach. Przy szafce o 24 calach daje to wykończoną głębokość około 25,5 cala. Lamperię przyblatową mierzy się osobno, jako własną długość razy wysokość, i jest ona wykonywana oraz wyceniana oddzielnie od płaszczyzny blatu.

Zamawianie idzie za płytą, a nie za ryczałtowym procentem. Standardowa płyta kamienna ma około 110 na 65 cali, mniej więcej 50 stóp kwadratowych brutto, z czego tylko około 38 do 51 stóp kwadratowych nadaje się do użytku po rozplanowaniu, stracie na łączeniach, dopasowaniu usłojenia i odpadzie obróbczym; płyty jumbo sięgają około 60 do 75 stóp kwadratowych. Elementy muszą się rozmieścić w obrębie płyty z celowo zaplanowanymi łączeniami, więc zamawiana ilość zaokrągla się w górę do pełnych płyt zgodnie z rozplanowaniem, a nie do powierzchni netto plus ryczałtowy naddatek. Laminowane blaty postformingowe zamawia się natomiast w stopach bieżących standardowych szerokości. Wykończony profil krawędzi (fazowany, zaokrąglony, falisty) mierzy się długością na profil, a każde łączenie liczy się osobno, oba trzymane poza pozycją powierzchni blatu.

Żadna metoda przedmiarowania nie publikuje procentu odpadu dla listew. RICS NRM2 i starszy SMM7 mierzą netto w miejscu i traktują odpad jako naddatek wyceny wykonawcy poza mierzoną ilością. Robocze wartości używane przy zamawianiu to praktyka branżowa: około 5 procent dla prostej stolarki do malowania z niewieloma łączeniami, około 10 procent dla stolarki do bejcowania lub fabrycznie wykończonej i dla typowych prac mieszkaniowych, około 10 do 15 procent dla obiektów komercyjnych i wielu narożników oraz 15 do 20 procent dla gzymsu koronowego, narożników zewnętrznych, wykuszy i prac o wysokiej złożoności, przy czym wartość 20 procent zarezerwowana jest dla tych przypadków i nigdy nie jest ogólną wartością domyślną. Rozrzut zależy od liczby łączeń, rodzaju wykończenia, umiejętności montera i tego, jak długości handlowe pasują do ściany.

Stolarka do bejcowania niesie więcej odpadu niż stolarka do malowania, ponieważ ścinków nie da się ponownie wykorzystać w widocznym miejscu. Ścinki stolarki do malowania uszczelnia się, szpachluje i wykorzystuje ponownie. Listwy kupuje się w odcinkach, najczęściej 8, 12 i 16 stóp, z niektórymi profilami po 7 stóp. Ściana dłuższa niż odcinek wymaga połączenia na zakładkę w stolarce do malowania albo dłuższego odcinka na specjalne zamówienie w stolarce do bejcowania, ponieważ odcinek w klasie premium unika widocznego łączenia. Z tego powodu stolarkę przedmiarowuje się osobno według wykończenia, bo wykończenie decyduje o materiale, odpadzie i o tym, które łączenia są dopuszczalne.

Listwę bieżącą trzyma się również w osobnych odcinkach według profilu (listwa przypodłogowa, obramowanie, gzyms koronowy, listwa krzesłowa, listwa ramowa), ponieważ każdy z nich to inny produkt z własnym kosztem jednostkowym, stawką montażową i regułą otworów.

Kilka pozycji występuje obok trzech głównych rodzin i mierzy się je we własnych jednostkach. Okucia meblowe (zawiasy, uchwyty i gałki, prowadnice szuflad) wylicza się sztukowo na szafkę, drzwiczki i szufladę według typu, mniej więcej dwa zawiasy na drzwiczki i para prowadnic na szufladę, napędzane zestawieniem drzwiczek i szuflad, a nie odcinkiem szafek; RICS NRM2 Work Section 32 wylicza okucia w ten sam sposób. Boazeria ścienna i lamperia to rodzina powierzchniowa: praktyka amerykańska mierzy w stopach kwadratowych (standard produktowy ANSI/AWI 0642-2024), podczas gdy NRM2 Work Section 22 mierzy okładziny i boazerie powierzchniowo, jeśli mają ponad 600 milimetrów szerokości, i w metrach bieżących przy 600 milimetrach lub mniej. Elementy schodów dzieli się na stopnice, podstopnice, tralki i słupki, wyliczane sztukowo, a poręcz mierzy się długością. Półki otwarte i w szafach wnękowych mierzy się w stopach lub metrach bieżących półki, w podziale według głębokości.

Zakres remontu istotnie zmienia przedmiar. Demontaż istniejących szafek, listew czy blatów to osobna pozycja rozbiórkowa i jest wyłączony z ilości nowych prac; RICS NRM2 ma na to wyraźne zapisy dotyczące demontażu wyposażenia i armatury. Renowacja frontów zachowuje korpus szafki i liczy nowe drzwiczki, fronty szuflad i panele boczne, zamiast ponownie liczyć korpus. Element istniejący do pozostawienia jest całkowicie wyłączony z nowych prac i odnotowywany jedynie jako uwaga o zakresie i zabezpieczeniu.

W Stanach Zjednoczonych nie ma ustawowego standardu przedmiarowania. Prace prowadzi się w systemie imperialnym, w stopach bieżących, stopach kwadratowych i sztukach. Odcinki listew i szafek podaje się zwykle w stopach bieżących, zabudowy meblowe w ofertach komercyjnych często liczy się sztukowo, klasy AWI są faktycznym standardem jakości z Custom jako wartością domyślną, wycięć się nie odejmuje, a odpad dolicza się do zamawianej ilości zgodnie z konwencją. W Wielkiej Brytanii RICS NRM2 Work Section 22 mierzy pojedyncze listwy, cokoły i obramowania w metrach bieżących netto, a blaty w metrach bieżących opisanych obwodem przekroju, podczas gdy szafki i wyposażenie kuchenne wylicza się sztukowo w ramach Work Section 32. Ilości są netto, a odpad jest osobnym naddatkiem wyceny.

Kanada jest hybrydą: CIQS Method of Measurement wylicza wyposażenie na bazie amerykańskiej praktyki budowlanej, z rysunkami metrycznymi i często imperialnymi materiałami, więc zabudowy meblowe liczy się sztukowo w ofertach formalnych i w stopach bieżących w pracach mieszkaniowych. Australia i Nowa Zelandia stosują AIQS i NZIQS ANZSMM, wyliczając zabudowy meblowe i mierząc listwy w metrach. W Europie kontynentalnej obowiązują metody krajowe, takie jak niemiecka VOB/C DIN 18355 dla stolarki, metryczne, z wyliczaną stolarką i listwami w metrach oraz systemami klas ustalanymi przez specyfikację krajową, a nie AWI. Praktyka międzynarodowa opiera się na rodowodzie ICMS i RICS, z metrami netto dla listew i wyliczaniem sztukowym dla jednostek.

To, czy odpad mieści się wewnątrz ilości czy poza nią, zmienia się w zależności od regionu i celu. Wielka Brytania, Australia i Nowa Zelandia oraz metody międzynarodowe mierzą netto, więc ilość ofertowa wyłącza odpad, a wykonawca wycenia naddatek na odpad. Praktyka amerykańska i kanadyjska oraz każde zamówienie zakupowe gdziekolwiek dolicza odpad, więc zamawiana ilość jest brutto. Ta sama listwa daje zatem liczbę ofertową netto i większą liczbę zamawianą. Exayard czyta rysunki, oddziela rodziny listew, zabudów meblowych i blatów, stosuje właściwe reguły otworów, potrąceń i nawisów oraz raportuje zarówno ilości netto, jak i zamawiane dla wybranego regionu.